Египетски пирамиди

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
A view of the pyramids at Giza from the plateau to the south of the complex. From right to left are the Great Pyramid of Khufu, the Pyramid of Khafre and the Pyramid of Menkaure. The three smaller pyramids in the foreground are subsidiary structures associated with Menkaure's pyramid.
Пирамидите
во хиероглифи
U23 G17
r
O24
A view of the Pyramid of Khafre from the Sphinx.

Египетските пирамиди се антички пирамидално обликувани ѕидни конструкции кои се наоѓаат во Египет. Постојат 138 пирамиди откриени во Египет до 2008 година. Повеќето биле изградени како гробници за фараоните на земјата и нивните сопруги за време на периодите на старото и средното кралство. Најрано откриените египетски пирамиди кои се наоѓаат во Сакара, северозападно од Мемфис. Најраната меѓу нив е пирамидата Џосер (изградена 2630 п.н.е.-2611п.н.е.) која била изградена во текот на третата династија. Оваа пирамида и нејзиното целокупно опкружување беа дизајнирани од архитектот Имхотеп и генерално се сметаат за најстарите монументални градби во светот конструирани од обликуван камен и малтер. Најпознатите египетски пирамиди се оние кои се наоѓаат во Гиза, во предградието на Каиро. Неколку од Гиза пирамидите се вбројуваат меѓу најголемите градби што некогаш биле изградени. Пирамидата на Хуфу во Гиза е најголемата египетска пирамида.Тоа е само едно од седумте чуда на античкиот свет кое се уште постои.

Историски развој[уреди]

До времето на раниот династички период на египетската историја, оние со доволно средства биле погребани во клупести структури познати како мастаба гробници. Втората историски документирана египетска пирамида му се припишува на архитектот Имхотеп, кој го планирал тоа што египтолозите веруваат дека тоа е гробот на фараонот Џосер. Имхотеп е заслужен бидејќи бил првиот кој ја замислил идејата за редење мастаба гробници една врз друга-создавајќи објект составен од голем број на ``скали`` кои се намалуваат во големина кон својот врв. Резултатот беше Скалестата пирамида на Џосер-која била наменета да служи како гигантски скали по кој душата на покојниот фараон може да се искачи на небото. Таква беше важноста на постигнувањето на Имхотеп кој подоцна бил обожен од Египќаните. Најпродуктивната фаза за градење на пирамида се совпадна со најголемиот степен на апсолутистичкото фараонско правило. Во тој период е и времето кога најпознатите пирамиди,оние во близината на Гиза, биле изградени. Со текот на времето, власта станала помалку централизирана, способноста и желбата за искористување на ресурсите потребни за огромните конструкции се намалиле и подоцна пирамидите биле помали, полошо градени и често биле набрзина изградени. Долго време по завршувањето на периодот на градењето на египетската пирамида, излив за градење на пирамиди се случил во она што е денешен Судан, откако голем дел од Египет дошол под власта на кралевите на Напата. Додека власта на Напатан била краткотрајна и престанала во 661 година п.н.е. , египетското влијание направило неизбришлив впечаток и подоцна за време на суданското Кралство Марое ( приближно во периодот од 300 п.н.е.-300 од н.е.) оваа процвета во расцутената преродба на градењето на пирамиди, во која имаше повеќе од двесте домашни, но египетско инспирирани, кралски гробници-пирамиди изградени во близина на главните градови во кралството.

Симболизмот на пирамидата[уреди]

Обликот на египетската пирамида се смета дека претставува исконска Могила од која Египќаните верувале дека е создадена земјата. Формата на пирамидите се смета за претставник на опаѓачките зраци на сонцето, а најмногу пирамиди биле соочени со полиран, високо рефлективен бел варовник, со цел да им даде одличен изглед гледано од дистанца. Пирамидите исто така биле често именувани на начинот на кои се упатувале кон соларната светлина. На пример формалното име на Бент пирамидата во Дахшур е пирамидата јужно сјаење и на Сенвосрет во ел-Лахун беше Сенвосрет сјае.

Иако е општо прифатено дека пирамидити биле погребни споменици, сеуште постои несогласување на посебните богословски принципи кои можеби довеле до нив. Една од теориите е дека тие биле дизајнирани како еден вид на ``воскреснувачка машина``.

Египќаните верувале дека темната област на ноќното небо околу која се чини дека ѕвездите се вртат била физички портал за во рајот. Еден од косите зраци кој се протега од главната гробница низ целото тело на големата пирамида се упатува директно кон центарот на овој дел од небото. Ова укажува дека пирамидите можеби биле дизајнирани да служат како средство за магично испраќање на душата на покојниот фараон директно во живеалиштето на боговите.

Сите египетски пирамиди се градени на западниот брег на Нил, кое како место на заоѓањето на сонцето било поврзано со царството на мртвите во египетската митологија.

Бројот и локацијата на пирамидите[уреди]

Во 1842 Карл Ричард Лепсиус ја создаде првата модерна листа на пирамиди , во која тој изброи 67. А многу повеќе се откриени досега.До ноември 2008 година биле идентификувани 118 египетски пирамиди.

Локацијата на 29 пирамида, која Лепсиус ја нарекува ``обезглавената пирамида`` била изгубена по втор пат кога структурата била закопана од страна на подоцнежниот пустински песок според анкетата на Лепсиус. Била повторно најдена во текот на археолошкото копање спроведено во 2008 година.

Многу пирамиди се во лоша состојба во однос на зачувувањето или се закопани од пустинскиот песок. Доколку се видливи тие можат да изгледаат слично како могили од урнатини. Како последица археолозите продолжуваат да ја идентификуваат и проучуваат претходно непознатата структура на пирамидата.

Најнеодамнешната пирамида што е откриена е онаа на кралицата Сешешет, мајка на шестата династија фараон Тети, која се наоѓа во Сакара. Ова откритие беше објавено од страна на Захи Хавас, генерален секретар на египетскиот Врховен совет за антиквитети, на 11 ноември 2008 година.

Сите египетски пирамиди, со исклучок на малата пирамида Трета династија на Завјет ел-Амват (или Завјет ел-Мајитин), се ситуирани на западниот брег на Нил, и повеќето се групирани во неколку пирамидални полиња. Најважните од нив се наведени географски, од север кон југ, подолу.

Абу Раваш[уреди]

Абу Раваш е местото на египетската најсеверна пирамида ( освен урнатините на Лепсиус, пирамидата број 1) – најразрушената пирамида на Џедефре, син и наследник на Куфу. Оригинално се мислело дека оваа пирамида никогаш и не била завршена, но моменталното археолошко сваќање е дека не само што таа била завршена, но и дека оригинално била иста големина со пирамидата на Менкаур што би ја сместило помеѓу петте најголеми пирамиди во Египет.

Нејзината локација соседно од големи раскрсници ја направиле лесен извор на камен. Каменоломството- што започнало во Римско време оставило малку од петнаесетте ката на подредени камени на природното ритче кое оформувало дел од јадрото на пирамидата. Мала соседна пирамида е во подобра состојба на зачувување.

Гиза[уреди]

Гиза е локацијата на пирамидата на Куфу( исто позната како големата пирамида или ``кеопсовата пирамида``.) Нешто помалата пирамида на Кафре ( или Кефрен) , релативно скромната по големина пирамидата на Менкаур (од Микерниус ), заедно со неколку помали соседни зданија познати како `` пирамидите на кралицата`` ,и големата свинга.

Од трите, само Кафиреовата пирамида задржала дел од оригиналниот варовников полир во близина на нејзиниот врв. Пирамидата изгледа поголема од соседната Куфу пирамида , по особина на својата поткрената локација и по стрмниот агол на навалување на конструкцијата – но е, всушност, помала и во висина и во волумен.

Гробницата кај Гиза е популарна туристичка дестинација оддамнина, и била популаризирана во Хеленистичко време кога Големата пирамида била вбројана од Антипатер од Сидон како едно од седумте чуда на светот. Денес единственото од тие чуда кое сеуште постои.

Завјет ел-Аруан[уреди]

Види исто: Завјет ел`Аруан Ова место, на половина пат помеѓу Гиза и Абу Сир, е локацијата на две незавршени пирамиди од Старото Кралство. Власникот на северната градба се верува дека е фараонот Небка, додека јужната е својствена за третата династија на фараонот Каба, исто познат како Хуџефа, наследник на Секемхет. Четири годишното владеење на Каба како фараон , повеќе од потребно го објаснува сличното прерано намалување на неговата скалеста пирамида. Денес таа е отприлика висока 20 метри, а ако била завршена најверојатно би преминувала висина од над 40 метри.

Абу Сир[уреди]

Има вкупно 14 пирамиди на ова место, кое служело како главна кралска гробница за време на петтата династија. Квалитетот на изградбата на Абу Сир пирамидите е понизок од оној на четвртата династија-најверојатно сигнализира пад на кралската моќ или помалку жива економија. Тие се помали од нивните предходници и се изградени од локален варовник со низок квалитет.

Трите главни пирамиди се оние на Ниусере ( која е исто и најзачувана), Нефериркаре Какаи и Сахуре. Ова место е исто и дом на незавршената пирамида на Неферефре. Сите од поголемите пирамиди во Абу Сир се градени како скалести пирамиди, иако најголемата од нив- Пирамидата на Нефериркаре Какаи- се верува дека оригинално била градена како скалеста пирамида некојси 70 метри високо а подоцна била трансформирана во`` вистинска `` пирамида со тоа што скалите биле потполнети со распуштен малтер.

Сакара[уреди]

Главни пирамиди лоцирани овде се скалестата пирамида на Џосер – генерално идентификувана како светската најстара постоечка монументална градба која е изградена од обликуван камен – пирамидата на Мерукаре, пирамидата на Усеркав и пирамидата на Тети. Исто во Сакара е и пирамидата на Унас која содржи пирамидален насип кој е еден од најдобро сочуваните во Египет. Оваа пирамида е исто и предмет на еден од најраните познати обиди за реставрирање изведен од син на Рамзес втори. Сакара е исто и локацијата на незавршената скалеста пирамида на Џосеровиот наследник Секемхет позната како закопаната пирамида. Археолозите веруваат дека доколку оваа пирамида била завршена таа би била поголема од Џосеровата.

Јужно од главното пирамидално поле во Сакара има втора колекција на покасни, помали пирамиди, вклучувајќи ги оние на Пепи Први и Сеси , Меренре, Иби и Пепи Втори. Повеќето од нив се во лоша состојба на зачуваност. Четвртата династија, фараонот Шепсескав или него ценел интересот или немал капацитет да превземе градење на пирамиди како неговите предходници. Неговиот гроб, кој е исто ситуиран во јужна Сакара наместо тоа бил изграден како Мастаба и комплекс на храмови каде што се нудат жртви на боговите. Меѓу луѓето е познат како Мастабата на фараонот.

Предходно непозната пирамида беше откриена на север во Сакара доцна во 2008. Се верува дека е гроб на мајката на Тети. Моментално стои со висина околу 5 метри, иако оригиналната висина е поблиску до 14 метри. Отварањето на гробот е предвидено за почетокот на декември 2008.

Дашхур[уреди]

Оваа област е дискутабилно најважното пирамидално место во Египет надвор од Гиза и Сакара иако се до 1996 местото било непристапно поради неговата локација во воена база, и било релативно непознато надвор од археолошките кругови.

Јужната пирамида на Снофру позната како Склона пирамида , се верува дека тоа е првата египетска пирамида планирана од нејзините градители да биде ``Вистинска`` мазно страна пирамида отпочеток, пораната пирамида на Меидум имаше мазни страни во нејзината завршна фаза- но била започната и градена како скалеста пирамида, пред да и се наполнат скалите и да се покријат под мазниот надворешен полир.

Како вистинска мазно- страна градба Склоната пирамида беше само делумен успех речиси уникат видно очигледен, исто е и единствената Голема египетска пирамида што задржала забележителен дел од нејзиниот мазен надворешен варовников полир, недопрен. Како таква и служи како најдобриот современ пример за тоа како античките египќани планирале пирамидите да изгледаат.

Неколку километри на север од оваа пирамида е и последната-и најуспешната-од трите пирамиди конструирани за време на владеењето на Снофру , црвената пирамида е светската, прва успешно завршена мазно страна пирамида. Оваа градба е исто и третата најголема пирамида во Египет- после пирамидите на Куфу и Кафре во Гиза.

Исто во Дашхур е пирамидата позната како црната пирамида на Аменемхет Трети како и број мали најчесто разрушени помошни пирамиди.

=Мазхуна[уреди]

Лоцирана на југ од Дашхур, оваа област беше користена во првиот посреден период од повеќе крала кои ги конструирале нивните пирамиди од кал и цигли.

Лишт[уреди]

Две поголеми пирамиди се знае дека биле изградени во Лишт- оние на Аменемхат Први и неговиот син Сенусрет Први. Втората е обиколена од урнатините на десет помали помошни пирамиди. Една од овие помошни пирамиди се знае дека е на Аменемхатовиот братучет , Каба Втори. Местото кое е во соседство на оазата Фајум, на пола пат помеѓу Ташхур и Меидум и е околу 100 километри јужно од Каиро, се верува дека е во соседството на античкиот град Итџтаву ( точната локација сеуште останува непозната) кој бил главен град на Египет за време на дванаесетата династија.

Меидум[уреди]

Пирамидата во Меидум е една од трите конструирани за време владеењето на Снеферу и се верува од некој дека градењето го започнал таткото на тој фараон и предходник Хуни. Како и да е тој податок е несигурен, бидејќи нема пронајдено доказ за името на Хуни на местото.

Била конструирана како скалеста пирамида, а подоцна е преправена во првата ``вистинска `` мазно страна пирамида кога скалите биле пополнети и надворешен полир бил додаден.

Пирамидата настрадала во неколку катастрофални пропаѓања во стариот и средниот век. Средновековните арапски писатели ја опишуваат со седум спрата –иако денес само најгорните три од нив постојат. Земајќи ја структурата во предвид таа е чудна структура со изглед на кула. Ридот на кој пирамидата е сместена не е природно настанат рид туку е мала планина од шут настанат кога долните нивоа и надворешниот полир на пирамидата се распаднале.

Хавара[уреди]

Аменемхет Трети беше последниот моќен владетел на дванаеста династија и пирамидата која тој ја изградил во Хавара , близу Фаиум, се верува дека е покасна од така наречената црна пирамида, изградена од истиот владетел на Дашхур. Се верува дека токму Хавара пирамидата е Аменемхетовото последно почивачко место.

Ел-Лахун[уреди]

Пирамидата на Сенусрет Втори во Ел-Лахун е нај јужната кралска гробна пирамидална градба во Египет. Нејзините градители го скратиле времето за работа потребно за конструирање при генијално искористување на дванаесет метри висок варовнички природен рид како основа и јадро.

Податоци за изградба[уреди]

Pyramid / Pharaoh Reign Field
Djoser c. 2630–2612 BC Saqqara
Sneferu c. 2612–2589 BC Dashur
Sneferu c. 2612–2589 BC Dashur
Sneferu c. 2612–2589 BC Meidum
Khufu c. 2589–2566 BC Giza
Djedefre c. 2566–2558 BC Abu Rawash
Khafre c. 2558–2532 BC Giza
Menkaure c. 2532–2504 BC Giza
Sahure c. 2487–2477 BC Abu Sir
Neferirkare Kakai c. 2477–2467 BC Abu Sir
Nyuserre Ini c. 2416–2392 BC Abu Sir
Amenemhat I c. 1991–1962 BC Lisht
Senusret I c. 1971–1926 BC Lisht
Senusret II c. 1897–1878 BC el-Lahun
Amenemhat III c. 1860–1814 BC Hawara

Белешки и наводи[уреди]

Наводи[уреди]

Литература[уреди]

Надворешни врски[уреди]

  • Ancient Authors – A site that quotes descriptions of the "Labyrinth" of Amenemhet III's pyramid at el-Lahun by various ancient authors.
  • The Pyramids of Egypt - The meaning and construction of the Egyptian pyramids by Egyptologist Professor Nabil Swelim.