Грузиска азбука

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Грузиска азбука
ქართული ანბანი
დამწერლობა.png
Тип азбука
Јазици грузиски и останати картвелски јазици
Период о. 430 - денес
ISO 15924 Geor, 240
Насока од лево надесно
Уникоден назив Georgian
Уникоден опсег U+10A0–U+10FC,
U+2D00–U+2D25
Напомена: Страницава може да содржи фонетски симболи од МФА.


Грузиската азбука (грузиски: ქართული დამწერლობა, /kʰɑrtʰuli dɑmtsʼɛrlɔbɑ/) или грузиското писмо е писмото на кое се пишува грузискиот јазик и останатите картвелски јазици.[1] Грузиската азбука е фонетска, како македонската, и има 33 букви.

Зборот „азбука“ на грузиски е ანბანი (anbani) и потекнува од првите две букви од називите за сите три верзии на грузиското писмо. Трите азбуки изгледаат многу различно една од друга, но го имаат истиот распоред на буквите и истите имиња. Карактеристично за азбуката е што не разликува голема од мала буква.

Асомтаврули (IV-V век)[уреди]

асомтаврули
ႭჃ,
 
Ќе забележите дека некои модерни грузиски фонтови не ги прикажуваат точните форми на некои асомтаврилиски букви, но користат поголеми форми од мкедрулиската варијанта.

Нускури (IX век)[уреди]

нускури
ⴍⴣ, ⴓ

Мкедрули (XI век)[уреди]

мкедрули
 

Транскрипција[уреди]

Буква Уникод Назив национална ISO 9984 BGN Ласки МФА Македонски
U+10D0 an A a A a A a A a /ɑ/ а
U+10D1 ban B b B b B b B b /b/ б
U+10D2 gan G g G g G g G g /ɡ/ г
U+10D3 don D d D d D d D d /d/ д
U+10D4 en E e E e E e E e /ɛ/ е
U+10D5 vin V v V v V v V v /v/ в
U+10D6 zen Z z Z z Z z Z z /z/ з
U+10D7 tan T t T' t' T' t' T t /tʰ/ т (аспиративно т)
U+10D8 in I i I i I i I i /i/ и
U+10D9 k'an K' k' K k K k K' k' /kʼ/ к (исфрлувачко к)
U+10DA las L l L l L l L l /l/ л
U+10DB man M m M m M m M m /m/ м
U+10DC nar N n N n N n N n /n/ н
U+10DD on O o O o O o O o /ɔ/ о
U+10DE p'ar P' p' P p P p P' p' /pʼ/ п (исфрлувачко п)
U+10DF žan Zh zh Ž ž Zh zh J j /ʒ/ ж
U+10E0 rae R r R r R r R r /r/ р
U+10E1 san S s S s S s S s /s/ с
U+10E2 t'ar T' t' T t T t T' t' /tʼ/ т (исфрлувачко т)
U+10E3 un U u U u U u U u /u/ у
U+10E4 par P p P' p' P' p' P p /pʰ/ п (аспиративно п)
U+10E5 kan K k K' k' K' k' K k /kʰ/ к (аспиративно к)
U+10E6 ḡan Gh gh Ḡ ḡ Gh gh Ğ ğ /ɣ/ г (грлен глас)
U+10E7 q'ar Q' q' Q q Q q Q q /qʼ/ тврдо к (исфрлувачко к)
U+10E8 šin Sh sh Š š Sh sh Ş ş /ʃ/ ш
U+10E9 čin Ch ch Č' č' Ch' ch' Ç ç /tʃ/[2] ч
U+10EA can Ts ts C' c' Ts' ts' Ts ts /ts/[2] ц
U+10EB jil Dz dz J j Dz dz Ž ž /dz/ ѕ
U+10EC c'il Ts' ts' C c Ts ts Ts' ts' /tsʼ/ ц (исфрлувачко ц)
U+10ED č'ar Ch' ch' Č č Ch ch Ç' ç' /tʃʼ/ ч (исфрлувачко ч)
U+10EE xan Kh kh X x Kh kh X x /x/ х
U+10EF ǰan J j J̌ ǰ J j C c /dʒ/ џ
U+10F0 hae H h H h H h H h /h/ х (мека х)

Поврзано[уреди]

Наводи[уреди]

  1. Georgian alphabet (Mkhedruli)“, Omniglot.com, http://www.omniglot.com/writing/georgian2.htm, конс. 22 април 2009 
  2. 2,0 2,1 Aronson (1990) depicts the two affricates as aspirated, though other scholars, like Shosted & Chikovani (2006) describe them as voiceless.

Користена литература[уреди]

  • Aronson, Howard I. (1990), „Georgian: a reading grammar“ (second издание), Columbus, OH: Slavica 
  • Shosted, Ryan K.; Vakhtang, Chikovani (2006), „Standard Georgian“, „Journal of the International Phonetic Association“ 36 (2): 255–264, doi:10.1017/S0025100306002659 

Надворешни врски[уреди]