Грузиската азбука (грузиски: ქართული დამწერლობა, /kʰɑrtʰuli dɑmtsʼɛrlɔbɑ/) или грузиското писмо е писмото на кое се пишува грузискиот јазик и останатите картвелски јазици.[1] Грузиската азбука е фонетска, како македонската, и има 33 букви.
Зборот „азбука“ на грузиски е ანბანი (anbani) и потекнува од првите две букви од називите за сите три верзии на грузиското писмо. Трите азбуки изгледаат многу различно една од друга, но го имаат истиот распоред на буквите и истите имиња. Карактеристично за азбуката е што не разликува голема од мала буква.
[уреди] Асомтаврули (4 – 5 век)
| асомтаврули |
| Ⴀ |
Ⴁ |
Ⴂ |
Ⴃ |
Ⴄ |
Ⴅ |
Ⴆ |
Ⴡ |
Ⴇ |
Ⴈ |
Ⴉ |
Ⴊ |
Ⴋ |
Ⴌ |
| Ⴢ |
Ⴍ |
Ⴎ |
Ⴏ |
Ⴐ |
Ⴑ |
Ⴒ |
Ⴣ |
ႭჃ, Ⴓ |
Ⴔ |
Ⴕ |
Ⴖ |
Ⴗ |
Ⴘ |
| Ⴙ |
Ⴚ |
Ⴛ |
Ⴜ |
Ⴝ |
Ⴞ |
Ⴤ |
Ⴟ |
Ⴠ |
Ⴥ |
|
| Ќе забележите дека некои модерни грузиски фонтови не ги прикажуваат точните форми на некои асомтаврилиски букви, но користат поголеми форми од мкедрулиската варијанта. |
[уреди] Нускури (9 век)
| нускури |
| ⴀ |
ⴁ |
ⴂ |
ⴃ |
ⴄ |
ⴅ |
ⴆ |
ⴡ |
ⴇ |
ⴈ |
ⴉ |
ⴊ |
ⴋ |
ⴌ |
| ⴢ |
ⴍ |
ⴎ |
ⴏ |
ⴐ |
ⴑ |
ⴒ |
ⴣ |
ⴍⴣ, ⴓ |
ⴔ |
ⴕ |
ⴖ |
ⴗ |
ⴘ |
| ⴙ |
ⴚ |
ⴛ |
ⴜ |
ⴝ |
ⴞ |
ⴤ |
ⴟ |
ⴠ |
ⴥ |
|
[уреди] Мкедрули (11 век)
| мкедрули |
| ა |
ბ |
გ |
დ |
ე |
ვ |
ზ |
ჱ |
თ |
ი |
კ |
ლ |
მ |
ნ |
| ჲ |
ო |
პ |
ჟ |
რ |
ს |
ტ |
ჳ |
უ |
ფ |
ქ |
ღ |
ყ |
შ |
| ჩ |
ც |
ძ |
წ |
ჭ |
ხ |
ჴ |
ჯ |
ჰ |
ჵ |
ჶ |
ჷ |
ჸ |
|
[уреди] Транскрипција
| букви |
уникод |
Name |
национална |
ISO 9984 |
BGN |
ласки |
МФА |
македонски |
| ა |
U+10D0 |
an |
A a |
A a |
A a |
A a |
/ɑ/ |
а |
| ბ |
U+10D1 |
ban |
B b |
B b |
B b |
B b |
/b/ |
б |
| გ |
U+10D2 |
gan |
G g |
G g |
G g |
G g |
/ɡ/ |
г |
| დ |
U+10D3 |
don |
D d |
D d |
D d |
D d |
/d/ |
д |
| ე |
U+10D4 |
en |
E e |
E e |
E e |
E e |
/ɛ/ |
е |
| ვ |
U+10D5 |
vin |
V v |
V v |
V v |
V v |
/v/ |
в |
| ზ |
U+10D6 |
zen |
Z z |
Z z |
Z z |
Z z |
/z/ |
з |
| თ |
U+10D7 |
tan |
T t |
T' t' |
T' t' |
T t |
/tʰ/ |
т (аспиративно т) |
| ი |
U+10D8 |
in |
I i |
I i |
I i |
I i |
/i/ |
и |
| კ |
U+10D9 |
k'an |
K' k' |
K k |
K k |
K' k' |
/kʼ/ |
к (исфрлувачко к) |
| ლ |
U+10DA |
las |
L l |
L l |
L l |
L l |
/l/ |
л |
| მ |
U+10DB |
man |
M m |
M m |
M m |
M m |
/m/ |
м |
| ნ |
U+10DC |
nar |
N n |
N n |
N n |
N n |
/n/ |
н |
| ო |
U+10DD |
on |
O o |
O o |
O o |
O o |
/ɔ/ |
о |
| პ |
U+10DE |
p'ar |
P' p' |
P p |
P p |
P' p' |
/pʼ/ |
п (исфрлувачко п) |
| ჟ |
U+10DF |
žan |
Zh zh |
Ž ž |
Zh zh |
J j |
/ʒ/ |
ж |
| რ |
U+10E0 |
rae |
R r |
R r |
R r |
R r |
/r/ |
р |
| ს |
U+10E1 |
san |
S s |
S s |
S s |
S s |
/s/ |
с |
| ტ |
U+10E2 |
t'ar |
T' t' |
T t |
T t |
T' t' |
/tʼ/ |
т (исфрлувачко т) |
| უ |
U+10E3 |
un |
U u |
U u |
U u |
U u |
/u/ |
у |
| ფ |
U+10E4 |
par |
P p |
P' p' |
P' p' |
P p |
/pʰ/ |
п (аспиративно п) |
| ქ |
U+10E5 |
kan |
K k |
K' k' |
K' k' |
K k |
/kʰ/ |
к (аспиративно к) |
| ღ |
U+10E6 |
ḡan |
Gh gh |
Ḡ ḡ |
Gh gh |
Ğ ğ |
/ɣ/ |
г (грлен глас) |
| ყ |
U+10E7 |
q'ar |
Q' q' |
Q q |
Q q |
Q q |
/qʼ/ |
тврдо к (исфрлувачко к) |
| შ |
U+10E8 |
šin |
Sh sh |
Š š |
Sh sh |
Ş ş |
/ʃ/ |
ш |
| ჩ |
U+10E9 |
čin |
Ch ch |
Č' č' |
Ch' ch' |
Ç ç |
/tʃ/[2] |
ч |
| ც |
U+10EA |
can |
Ts ts |
C' c' |
Ts' ts' |
Ts ts |
/ts/[2] |
ц |
| ძ |
U+10EB |
jil |
Dz dz |
J j |
Dz dz |
Ž ž |
/dz/ |
ѕ |
| წ |
U+10EC |
c'il |
Ts' ts' |
C c |
Ts ts |
Ts' ts' |
/tsʼ/ |
ц (исфрлувачко ц) |
| ჭ |
U+10ED |
č'ar |
Ch' ch' |
Č č |
Ch ch |
Ç' ç' |
/tʃʼ/ |
ч (исфрлувачко ч) |
| ხ |
U+10EE |
xan |
Kh kh |
X x |
Kh kh |
X x |
/x/ |
х |
| ჯ |
U+10EF |
ǰan |
J j |
J̌ ǰ |
J j |
C c |
/dʒ/ |
џ |
| ჰ |
U+10F0 |
hae |
H h |
H h |
H h |
H h |
/h/ |
х (мека х) |
[уреди] Поврзано
[уреди] Користена литература
- Aronson, Howard I. (1990), „Georgian: a reading grammar“ (second издание), Columbus, OH: Slavica
- Shosted, Ryan K.; Vakhtang, Chikovani (2006), „Standard Georgian“, „Journal of the International Phonetic Association“ 36 (2): 255–264, doi:10.1017/S0025100306002659
[уреди] Надворешни врски
