Георг Ом

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Георг Симеон Ом)
Прејди на: содржини, барај


Георг Симеон Ом
Ohm3.gif
Роден 16 март 1789(1789-03-16)
Ерланген, Германија
Починал 6 јули 1854(1854-07-06) (воз. 65 г.)
Минхен, Германија
Живеалиште Германија
Националност Германец
Полиња Физика
Установи Минхенски универзитет
Образование Ерлангенски универзитет
Докторски ментор Карл Кристијан фон Лагсдорф
Познат по Омов закон
Омов акустичен закон
Поважни награди Коплиев медал (1841)

Георг Симеон Ом (16 март 1789 - 6 јули 1854) бил германски физичар. Го откри односот меѓу струјата и електромоторната сила, според неговото име наречен Омов закон. Тој даде значајни прилози во акустиката, во оптиката на кристалот и во математиката. „Ом“ е единица за мерење на електричниот отпор во меѓународниот систем на мерки.

Биографија[уреди]

Детство и образование[уреди]

Георг Симеон Ом се родил во протестантско семејство во Ерланген, кнежевството Бајројт (тогашен дел од Светото римско царство), син е на браварот Јохан Волфганг Ом и на Марија Елизабета Бек,ќерка на еден кројач во Ерланген. Иако неговите родители не биле формално образовани, таткото на Ом бил почитуван човек и самиот себе си се образовал на повисоко ниво и имал можност на неговите синови да им даде одлично образование преку неговите сопствени предавања.[1] Од седумте деца во семејството, само три преживеале до полнолетство: Георг Симеон, неговиот помлад брат Мартин кој подоцна ќе биде многу познат математичар, и неговата сестра Елизабета Барбара. Неговата мајка починала кога тој имал десет години.

Од раното детство, Георг и Мартин учеле од нивниот татко кој ги образовал на високо ниво во математиката, физиката, хемијата и филозофијата. Георг Симеон од единаесет до петнаесет годишна возраст се школувал во Ерлангенската гимназијата каде што тој добил малку знаење во областа на науката што било недоволно во споредба со наставата која Георг и Мартин ја стекнале од сопствениот татко. Оваа карактеристика направила Оми да имаат сличност со семејството Бернули, како што е наведено од страна на Карл Кристијан фон Лагсдорф, професор во Ерлангенскиот Универзитет.

Работа на универзитетот[уреди]

Таткото на Георг Ом бил загрижен дека неговиот син ќе ги пропушти образовните можности, па го испатил во Швајцарија. Таму во септември 1806 година Ом станал учител по математика во училиштето во градот Готштад на Нидау .

Карл Кристијан фон Лагсдорф го напуштил Ерлангенскиот Универзитет во почетокот на 1809 година и се вработил во Хајделбершкиот Универзитет, и Ом сакал да оди со него во Хајделберг за да ги продолжи сам со неговите студии по математика. Меѓутоа Лагсдорф го посоветувал Ом да продолжи со неговите студии по математика, му предложил да ги прочита делата на Ојлер, Лаплас и Лакроа. Ом наместо да ги послуша неговите совети, тој ја напуштил наставата во Готштат во март 1809 година за да биде приватен учител во Нешател. За две години тој ги извршувал своите должности како учител додека истовремено и продолжил со неговото приватно изучување на математиката. Подоцна во април 1811 година тој се вратил на Ерлангенскиот Универзитет.

Наставна кариера[уреди]

Приватните изучувања го подготвиле за докторатот што го стекнал на Ерлангенскиот Универзитет на 25 октомври 1811 година. Тој веднаш се приклучил на факултетот како професор по математика, но тој го напуштил после три семестри поради немањето на можност за напредок. Тој не можел да опстане со неговата плата како предавач. Баварската влада му понудила место како наставник по математика и физика во училиште со лош квалитет во Бамберг кое Ом гоприфатил во јануари 1813 година. Несреќен со неговата работа, Георг почнал да пишува учебник по геометрија како начин да ги покаже своите способности. Училиштето се затворило во Февруари 1816 година. Потоа Баварската влада го испратила во преполното училиште во Бамберг за да помогне со наставата по математика.

Споменик за Ом (изработен од Вилхелм фон Риман) поставен во Техничкиот универзитет во Минхен

После својата работа во Бамберг, Ом го испратил својот завршен ракопис до кралот Вилхелм III од Прусија. Кралот бил задоволен од книгата на Ом, и му понудил на Ом место на језуитската гимназија во Келн на 11 септември 1817 година. Ова училиште имало голема репутација за добро научно образование и од Ом се побарало да предава физика заедно со математика. Во лабораторијата по физика имал добра опрема, тоа му овозможило на Ом да започне со експерименти по физика. Како син на бравар, Ом имал искуство со механички уреди.

Ом во 1827 година го објавил Die galvanische Kette, mathematisch bearbeitet (Галванско коло кое е математички опишано). Училиштето на Ом не ја ценело неговата работа и Ом поднел оставка од неговата позиција. Подоцна тој аплицирал и бил вработен од политехничкото училиште во Ниремберг. Ом стигнал во Ниремберското политехничко училиште во 1833 година, и во 1852 година тој станал професор за експеримантална физика во Минхенскиот Универзитет.[2]

Во 1849 година Ом го објавил делото Молекуларна физика (Beiträge zur Molecular-Physik). Во предговорот на ова дело тој изјавил дека ќе го напише вториот и третиот том, а се надевал ако Бог му даде доволно денови ќе го напишел и четвртиот том.[3]

Ом починал во Минхен во 1854 година[2] и бил погребан на Старите јужни гробишта. Збирката од неговите семејни писма ќе бидат собрани во една германска книга што покажува дека тој ја користил за потпишување на некои од неговите писма со изразот "Gott befohlen, G S Ohm,"[4] што значи „посветено на Бога“.[5]

Наводи[уреди]

  1. Keithley, Joseph F. (1999). The Story of Electrical and Magnetic Measurements: From 500 BC to the 1940s. John Wiley & Sons
  2. 2,0 2,1 Chisholm 1911.
  3. Kneller, Karl Alois; Kettle, Thomas Michael (1911). Christianity and the leaders of modern science; a contribution to the history of culture in the nineteenth century. Freiburg im Breisgau, pp. 17–18
  4. Georg Simon Ohm (2002), Georg Simon Ohm: nachgelassene Schriften und Dokumente aus seinem Leben : mit Schriftstücken seiner Vorfahren und Briefen seines Bruders Martin. Palm und Enke. p. 216; 219
  5. Leopold von Ranke (1966), History of the Reformation in Germany, Volume 2. F. Unger Publishing Company, p. 467

Надворешни врски[уреди]