Википедија:На денешен ден/Архива/Февруари
Ова е Архивата на рубриката „На денешен ден...“
Истата има започнато да функционира на 25 јуни 2007.
[уреди] 1 февруари
Настани
| 1883 | Почна изградбата на Панамскиот канал под раководство на францускиот инженер Фердинанд Лесепс, градител на Суецкиот кана. Изградбата заврши со еден од најголемите финансиски скандали во 19 век. Работите беа прекинати цели 20 години. Целосна контрола над зоната над каналот презедоа САД, со чија финансиска подршка, каналот е завршен во август 1914 година. Каналот е долг 81 километар. |
| 1887 | Основан е Холивуд, најголемиот филмски град (предградие на Лос Анџелес) во светот. Првиот филм е снимен во 1911 година. |
| 1924 | Британската лабуристичка влада го призна СССР, што значително придонесе за намалување на дипломатската изолација на првата социјалистичка земја во светот. |
| 1946 | Норвежанецот Тригве Ли е избран за прв генерален секретар на Организацијата на Обединетите нации. |
| 1994 | Владата на Република Македонија донесе одлука за воспоставување на дипломатски односи меѓу Република Македонија и Република Финска на ниво на амбасади. |
| 1996 | Советот за безбедност на ООН го прифати предлогот на генералниот секретар на ООН од овој датум силите за превентивно распоредување на ООН (УНПРЕДЕП), да останат целосно независна операција во Република Македонија. |
| 2003 | Спејс шатлот Колумбија се распаѓа над небото на Тексас, убивајќи ги сите 7 астронаути. |
Родени
| 1834 | Кузман Шапкарев, собирач на народни песни. |
| 1894 | Џон Форд, американски режисер и актер (†1973) |
| 1901 | Кларк Гејбл, американски оскаровец. |
| 1920 | Славка Фиданова, македонски првоборец. |
| 1928 | Ѓорѓи Мавродиев, македонски физичар. |
| 1931 | Борис Николаевич Елцин, руски политичар (†2007) |
| 1969 | Габриел Батистута, аргентински фудбалер. |
| 1961 | Антонио Митриќески, македонски филмски режисер. |
Починале
| 1944 | Пит Мондријан, холандски сликар и теоретичар. |
[уреди] 2 февруари
Настани
| 1535 | Основан е главниот град на Аргентина, Буенос Аирес. |
| 1848 | По двегодишна војна во градот Гваделупе Идалго е склучен мир меѓу Мексико и САД. Мексико беше поразен и на САД мораше да им ги предаде Тексас, Ново Мексико, Аризона и Калифорнија, како и надомест од 14 милиони долари. |
| 1932 | Во Женева почна Првата светска конференција за разоружување во чија работа учествуваа претставници на 61 земја. Користејќи ги несогласувањата меѓу поранешните победници, Германија на тој собир се залагаше за општо разоружување, но истовремено бараше право на еднаквост во вооружувањето. Неуспехот на Конференцијата беше и успех на империјалистичка Германија, бидејќи велесилите и ја признаа бараната еднаквост, што значеше дека има право повторно да се вооружува. |
| 1994 | Република Чешка дипломатски ја призна Република Македонија. |
| 1996 | Во Скопје е потпишан меморандум за отворање британски информативен центар. |
| 2007 | Марти Ахтисари го претставува својот предлог план за финалниот статус на Косово, со кој се предвидува независност на јужната српска покраина под меѓународен надзор. |
Родени
| 1494 | Бона Сфорца, кралица на Полска и Ерусалим. |
| 1649 | Папа Бенедикт XIII, римски папа. |
| 1829 | Алфред Едмонд Брем, германски природонаучник и зоолог. |
| 1882 | Андреј, принц на Грција. |
| 1882 | Џемс Џојс, ирски писател. |
| 1901 | Јаша Хајфец, руско-американски виолинист. |
| 1923 | Светозар Глигориќ, југословенски шаховски велемајстор. |
| 1934 | Славка Манева, македонска писателка. |
| 1977 | Шакира, колумбиска кантавторка, актерка и дискографска продуцентка. |
Починале
| 1054 | Јарослав I, голем кнез на Киевска Рус. |
| 1594 | Џовани Пјерлуиџи де Палестрина, италијански композитор. |
| 1769 | Папа Климент XIII, римски папа. |
| 1826 | Жан Антелм Брија-Саварен, француски гастроном и писател. |
| 1873 | Елена Павловна, руска кнегиња. |
| 1907 | Дмитриј Иванович Менделеев, руски хемичар. |
| 1938 | Глигор Стефанов Попев, македонски револуционер. |
| 1945 | Кирил Преславски, бугарски престолонаследник. |
| 1949 | Теодорос Нацинас, грчки просветен деец. |
| 1950 | Џорџ Бернард Шо, англиски писател. |
| 1955 | Освалд Евери, американски молекуларен биолог. |
| 1970 | Бертранд Расел, англиски филозоф. |
| 1983 | Елена Каваева, позната учесник во Октомвриската социјалистичка револуција. |
| 2005 | Макс Шлеминг, поранешен германски шампион во бокс во тешка категорија. |
[уреди] 3 февруари
Настани
| 1917 | Прва Светска војна: САД ги прекинаа дипломатските односи со Германија, откако Берлин соопшти дека ќе започне војна со подморници. |
| 1943 | Втора Светска војна: Британските авиони го бомбардираа германскиот град Хамбург. |
| 1945 | Втора Светска војна: Американските авиони исфрлија 3.000 тони бомби над Берлин. |
| 1966 | На Месечината се спушти првото летало лансирано од Земјата, советскиот вселенски брод без посада „Луна IX“, по што почна да емитува радиосигнали. |
| 1969 | Палестинскиот национален конгрес го избра Јасер Арафат за шеф на Палестинската ослободителна организација. |
| 1973 | Во Јужен Виетнам на основа на мировниот Договор потпишан во Париз стапи во сила прекин на огнот. Со Договорот беше предвидено САД да ги повлечат своите трупи, а Владата во Сајгон и Фронтот за национално ослободување на Јужен Виетнам да формираат „Национален комитет за национално помирување“. Силите на Фронтот со помош на северновиетнамската Армија во април 1975 година ги поразиле владините трупи во Сајгон и американската војска, а марионетскиот режим се распадна. |
| 1981 | Гро Харлем Брунтланд по оставката на Одвар Нордлиј е избрана за прва жена премиер на Норвешка. |
| 1992 | Аргентинскиот претседател Карлос Менем потпиша Декрет за отворање на сите документи за нацистите кои по завршувањето на Втората светска војна пребегнаа во Јужна Америка. |
| 1994 | Американскиот претседател Бил Клинтон го укина трговското ембарго воведено спрема Виетнам во 1975 година, по поразот на американските војници во таа земја. |
Родени
| 1809 | Феликс Манделсон - Бартолди, германски композитор, пијанист и диригент. |
| 1898 | Алвар Алто, фински архитект |
| 1917 | Фанула Папазоглу, македонски научник. |
| 1920 | Петар Стеванов Тофовиќ, македонски неврохирург. |
| 1937 | Александар Џамбазов, македонски диригент и композитор. |
| 1948 | Мирко Спироски, македонски физиолог. |
| 1951 | Бајрон Ериксон, американски цртач на стрипови |
| 1956 | Живко Јанкуловски, македонски политичар. |
| 1968 | Владе Дивац, српски кошаркар |
Починале
| 1924 | Вудро Вилсон, претседател на САД. |
| 1961 | Садетин Кајнак, композитор на класична турска музика. |
| 1977 | Васко Каранѓелески, народен херој на Македонија. |
| 1985 | Френк Опенхајмер, американски физичар. |
| 1987 | Проф. д-р Владимир Мошин, еден од најголемите проучувачи и познавачи на македонската средновековна уметност и култура. |
| 1992 | Васил Ќортошев, македонски оперски пејач и режисер. |
[уреди] 4 февруари
Настани
| 211 | По смртта на императорот Септимус Северус, власта во Римската империја преоѓа на неговите двајца раскарани синови Каракала и Гета. |
| 1789 | Џорџ Вашингтон е избран за претседател на САД. |
| 1859 | Во манастирот Света Катерина на планината Синај во Египет, германскиот теолог Константин фон Тишендорф го открил Кодекс Синаитикус - грчки ракопис на Библијата од 4 век. |
Родени
| 1815 | Јосип Јурај Штросмајер, римокатолички бискуп, добродетел и политичар од Хрватска. |
| 1872 | Гоце Делчев, македонски револуционер, херој, великан и македонски национален јунак. Идеолог на Македонското народно - ослободително револуционерно движење. |
| 1900 | Жак Превер, француски поет и сценарист (†1977) |
| 1913 | Роза Паркс, афро-американска активистка. |
| 1931 | Благоја Иванов, македонски автор. |
| 1947 | Велија Рамковски, македонски бизнисмен и политичар. |
| 1948 | Алис Купер, американски рок пејач. |
| 1956 | Џудит Батлер, американска теоретичарка. |
| 1975 | Натали Имбруља, австралиска кантавторка, модел и актерка |
Починале
| 211 | Септимиј Север, римски император. |
| 708 | Папа Сисиниј, римски папа. |
| 1894 | Адолф Сакс, белгискиот призводител на дувачки инструменти. |
| 2004 | Стево Црвенковски, македонски политичар. |
[уреди] 5 февруари
Настани
| 1576 | Анри од Навара, подоцна познат како прв бурбонски крал Анри IV, се преобратил од протестант во католик за да си го осигури францускиот трон. |
| 1924 | Кралската опсерваторија во Гринич, Англија започнала да емитува радио-сигнал (бип) за точно време на секој час. |
| 1958 | Гамал Абдел Насер, еден од основачите на Движењето на неврзаните, бил избран за претседател на Египет. |
| 1994 | За време на војната во Босна и Херцеговина, над 60 луѓе загинале и уште 200 биле ранети на пазарот во Сараево од топовска граната испалена од српските позиции. |
Родени
| 1808 | Карл Шпицвег, германски сликар и поет. |
| 1962 | Мило Ѓукановиќ, црногорски политичар. |
| 1980 | Петар Караѓорѓевиќ, син на Александар II Караѓорѓевиќ. |
| 1984 | Карлос Тевез, аргентински фудбалер. |
| 1985 | Кристијано Роналдо, португалски фудбалер |
Починале
| 1881 | Томас Карлајл, шкотски сатиричар, есеист и историчар. |
| 1974 | Мануел дос Реис Машадо, мајстор по афро-бразилската боречка вештина. |
| 2008 | Махареши-Махеш Јоги, творец на трансцеденталната медитација. |
[уреди] 6 февруари
Настани
| 1899 | На Филипините избувна востание против американската окупациска армија. По американско-шпанската војна, САД ги приграбија Куба, Порторико и Филипини, што го означи крајот на шпанското колонијално царство. |
| 1922 | Во Вашингтон заврши конференцијата на претставниците на САД, Велика Британија, Франција, Италија, Белгија, Холандија, Португалија, Јапонија и Кина на која е извршена нова поделба на колонии и се одредени сферите на влијание на Далечниот Исток и Тихиот Океан. Договорот што е потпишан на конференцијата предвидуваше почитување на суверенитетот и територијалниот интегритет на Кина. Истиот ден, „петмината“ (САД, Велика Британија, Јапонија, Франција и Италија) потпишаа Договор со кој се ограничува поморското вооружување на земјите потписнички. |
| 1943 | Американскиот генерал Двајт Ајзенхауер е именуван за врховен командант на сојузничките сили во Северна Африка за време на Втората светска војна. |
| 1945 | Во Скопје почна со работа првата предучилишна установа „Орце Николов“. |
| 1992 | Република Турција ја призна Република Македонија. |
Родени
| 1685 | Чарлс II, крал на Англија. |
| 1908 | Ташо Ајановски, македонски деец. |
| 1912 | Ева Браун, сопруга на Адолф Хитлер. |
| 1911 | Роналд Реган, американскиот политичар и државник. |
| 1932 | Франсоа Трифо, еден од најпознатите француски филмски режисери со светска слава. |
| 1945 | Боб Марли, јамајкански пејач. |
| 1956 | Стефан Мицов, универзитетски професор и писател од Бугарија. |
| 1962 | Аксел Роуз, американски пејач. |
Починале
| 893 | Фотиј I, константинополски патријарх. |
| 1664 | Мустафа II, отомански султан. |
| 1740 | Папа Климент XII, римски папа. |
| 1793 | Ланселот „Кејпабилити“ Браун, прочуен англиски пејзажен архитект. |
| 1793 | Карло Голдони, италијански комедиограф. |
| 1804 | Џозеф Пристли, англиски материјалистички философ, физичар и хемичар. |
| 1893 | Григор Прличев, еден од најпознатите македонски писатели од 19 век. |
| 1902 | Васил К’нчов, географ, историчар и политичар од Бугарија. |
| 1952 | Џорџ VI, британски крал. |
| 1981 | Фредерика, кралица на Грција. |
[уреди] 7 февруари
Настани
| 1947 | Велика Британија предложи план за поделба на Палестина на еврејски и арапски дел кои ќе бидат економски поврзани, а во Ерусалим да биде воведен меѓународен режим. Евреите го прифатија тој план, според кој добија своја национална држава, додека Арапите го отфрлија. Во 1948 година британските трупи се повлекоа од Палестина. Истиот ден, во Палестина беше прогласена еврејска независна држава Израел, која опфаќаше 77 отсто од подрачјето на историска Палестина. Еден ден потоа, арапските држави влегоа на поранешното британско подрачје, а судирите што избувнаа, Израел ги искористи за проширување на своите територии. Тоа беше почеток на низа вооружени израелско-арапски конфликти кои се претворија во војна. |
| 1965 | Силите на САД почнаа да го бомбардираат северниот дел на Виетнам. |
| 1991 | Свештеникот Жан Бертран Аристид е прогласен за претседател на Хаити, како прв демократски избран шеф на карипската држава. |
| 1992 | Министрите за надворешни работи на „европските дванаесетмина“ во Мастрихт, Холандија, потпишаа Спогодба позната како договорот од Мастрихт (која стапи во сила на 1.11.1993 година) по која започна етапа на развојот на Европа и преобразба на дотогашната Европска заедница во Европска унија. |
Родени
| 1102 | Матилда, ќерка на Хенри I. |
| 1478 | Томас Мор, англиски хуманист, државник и писател. |
| 1693 | Ана, руска императорка. |
| 1812 | Чарлс Дикенс, англиски писател. |
| 1814 | Адолф Сакс, белгиски призводител на дувачки инструменти. |
| 1870 | Алфред Адлер, австриски лекар. |
| 1885 | Синклер Луис, американски писател. |
| 1889 | Јозеф Торак, австриско-германски вајар. |
| 1938 | Петар Глигоровски, македонски сликар. |
| 1942 | Марија Воденска, македонски поет и романсиер. |
| 1978 | Ештон Кучер, американски глумец. |
Починале
| 590 | Папа Пелагиј II, римски папа. |
| 1864 | Вук Стефановиќ Караџиќ, реформатор на српскиот литературен јазик. |
| 1876 | Партенија Зографски, прв македонски учебникар, филолог, фолклорист. |
| 1878 | Пиј IX, римски папа. |
| 1908 | Мануш Георгиев Турновски, македонски револуционер. |
| 1942 | Иван Билибин, руски илустратор на сказни и сценограф. |
| 1944 | Христијан Тодоровски - Карпош, народен херој на Македонија. |
| 1973 | Никола Мартиноски, македонски ликовен уметник, педагог и академик. |
| 1995 | Шишман Ангеловски, македонски драмски и телевизиски артист. |
| 1997 | Лазар Манчевски - Пинџур, македонски поет и раскажувач. |
| 1999 | Хусеин, крал на Јордан. |
| 2010 | Михаило Марковиќ, југословенски и српски философ. |
[уреди] 8 февруари
Настани
| 1861 | Алабама, Флорида, Луизијана, Мисисипи и Тексас се одвоија од САД и формираа Конфедерација на јужните американски држави. На Конфедерацијата подоцна и се приклучија Арканзас, Северна Каролина, Вирџинија и Тенеси. Поделбата на САД доведе до граѓанска војна (1861 - 1865), што заврши со капитулација на јужните држави. |
| 1994 | САД ја признаа Република Македонија. |
| 1996 | Република Аргентина ја призна Република Македонија. |
Родени
| 1191 | Јарослав II, кнез на Владимирско-Суздалско кнежество. |
| 1405 | Константин XI Палеолог - последниот византискиот император. |
| 1688 | Емануел Сведенборг, шведски научник. |
| 1810 | Елифас Леви, француски окултистички писател. |
| 1827 | Вилијам Двајт Витни, американски лингвист. |
| 1828 | Жил Верн, француски писател. |
| 1830 | Абдул Азис, отомански султан. |
| 1834 | Дмитриј Иванович Менделеев, руски хемичар. |
| 1880 | Франц Марк, германски сликар. |
| 1881 | Георги Баждаров, македонски револуционер. |
| 1888 | Џузепе Унгарети, италијански поет. |
| 1931 | Џејмс Дин, американски актер. |
| 1941 | Ник Нолти, американски актер. |
| 1955 | Џон Гришам Реј, американски автор. |
| 1966 | Христо Стоичков, бугарски фудбалер. |
| 1971 | Борис Мисирков, правнук на Крсте Мисирков. |
Починале
| 1696 | Иван V, цар на Русија. |
| 1725 | Петар Велики, цар на Русија. |
| 1749 | Јан ван Хејсум, холандски сликар. |
| 1849 | Франце Прешерн словенечки поет. |
| 1938 | Никола, принц на Грција. |
| 1957 | Џон фон Нојман, унгарско-американски математичар. |
| 2007 | Ана Никол Смит, американски модел. |
[уреди] 9 февруари
Настани
| 1540 | Во местото Рудај Филдс, во близина на англискиот град Честер се одржа првата трка со коњи во светот. |
| 1849 | Италијанскиот револуционер Џузепе Мацини го прогласи Рим за Република. |
| 1861 | Џеферсон Дејвис е избран за претседател, а Александер Стивенс за потпретседател на Конфедералните американски држави (робовладетелски држави отцепени од САД). |
| 1922 | Признато му е авторското право на францускиот композитор [Пјер Дегејтер]] на музиката за пролетерската химна „Интернационала“. Дегејтер уште во 1888 година напиша музика за текст на пролетерскиот поет Ежен Потје и таа првпат беше изведена истата година спроти празникот на здруженијата на француските социјалистички новинари. При првото изведување случајно е изоставено името на композиторот, па Дегејтер подоцна со години залудно го докажуваше своето авторство. |
| 1923 | Формирана е советската државна воздухопловна компанија „Добролет“ која во 1932 година го промени името во „Аерофлот“. |
| 1943 | Втора Светска војна: Почна битката на Неретва, позната како Битка за ранетите, една од најзначајните битки во текот на НОВЈ против фашизмот. Битката траеше до 31 март истата година, а во неа беа спасени околу 3.500 ранети и префрлени на слободна територија. |
| 1945 | Научникот Селман Ваксман и неговиот студент Алберт Шац го открија антибиотикот стрептомицин наменет за болните од туберкулоза. Ваксман својот прв антибиотик го откри во 1940 година, но тој се покажал како токсичен по здравјето на луѓето. |
| 1962 | Јамајка стана независна држава во рамките на британскиот Комонвелт. |
| 1995 | Република Македонија и Република Индија воспоставија дипломатски односи. |
Родени
| 1700 | Даниел Бернули, швајцарски лекар, физичар и математичар. |
| 1943 | Џозеф Стиглиц, американски економист и добитник на Нобелова награда за економија во 2001 година. |
| 1945 | Миа Фароу, американската актерка. |
| 1954 | Кевин Ворвик, британски научник . |
| 1987 | Давид Ланзафаме, италијански фудбалер. |
| 1987 | Јане Петровски, македонски кошаркарски репрезентативец. |
Починале
| 1640 | Мурат IV, отомански султан. |
| 1675 | Герит Дау, сликар од Холандското Златно доба. |
| 1881 | Фјодор Михајлович Достоевски, познат руски и светски писател. |
| 1927 | Чарлс Волкот, американски научник. |
| 1944 | Кирил Прличев, македонски револуционер. |
| 1957 | Павел Делирадев, бугарски општественик. |
| 1977 | Сергеј Владимирович Иљушин, руски генерал. |
| 1984 | Јуриј Андропов, советски политичар. |
| 1993 | Мину Угриновска, актерка на Народниот театар „Војдан Чернодрински“ од Прилеп. |
[уреди] 10 февруари
Настани
| 2009 | Прв судар на сателити над Земјата: се судрија американскиот Иридиум 33 и рускиот Космос 2251. |
Родени
| 1890 | Борис Пастернак, руски писател (†1960) |
| 1898 | Бертолд Брехт, германски писател (†1956) |
| 1935 | Мирослав Блажевиќ, хрватски фудбалски тренер |
Починале
| 1755 | Шарл Монтескје, еден од најголемите француски философско-политички писатели. |
| 1837 | Александар Сергеевич Пушкин, еден од најголемите руски и светски писатели. |
| 1923 | Вилхелм Конрад Рентген, германски физичар. |
| 1977 | Сергеј Владимирович Иљушин, водечки советски конструктор на авиони. |
| 2005 | Артур Милер, писател. |
[уреди] 11 февруари
Настани
| 660 п.н.е. | Според традицијата, Императорот Џиму ја основал Јапонија. Ден на државноста на Јапонија. |
| 55 | Синот и престолонаследник на императорот Клаудиј, Тибериј Клаудиј Цезар Британикус, умрел под мистериозни околности во Рим. Неговата смрт го отворила патот на Нерон кон тронот. |
| 1531 | Хенри VIII станал поглавар на Англиканската црква. |
| 1919 | Фридрих Еберт е избран за прв претседател на Германија. |
| 1929 | Со потпишувањето Латеранскиот Договор меѓу папата Пие Единаесетти и Италија, основана е ватиканската држава - „Чита дел Ватикано“. Државата Ватикан се наоѓа во центарот на Рим, оградена со ѕидини и зазема површина од 44 хектари и има 3000 жители. Ватикан има своја радиостаница, телеграфска и поштенска служба, монетарен систем и железничка станица. Врховната власт ја има папата, а политичките работи ги врши државен секретар. |
| 1945 | Во Јалта на Крим, е завршена Кримската конференција на која шефовите на владите на трите големи сили на антихитлеровската коалиција, Сталин (СССР), Рузвелт (САД) и Черчил (Велика Британија), ги усогласија воените планови за окончување на војната против Германија и Јапонија. Притоа усвоија резолуција за „ослободена Европа“ и се договорија за основање „општа меѓународна организација за мир и безбедност“ во светот - Обединетите нации. |
| 1990 | Нелсон Мандела е ослободен од затворот Виктор Верстер околу Кејптаун, Јужна Африка, каде што поминал 27 години како политички затвореник. |
| 1997 | Спејс шатлот „Дискавери“ е лансиран во мисија за поправка на телескопот Хабл. |
Родени
| 1800 | Вилијам Фокс Талбот, англиски пионер во фотографијата. |
| 1847 | Томас Алва Едисон, американски техничар и пронаоѓач. |
| 1902 | Арне Јакобсен, дански архитект |
| 1962 | Шерил Кроу, американска кантавторка |
| 1969 | Џенифер Анистон, американска актерка, позната по улогата на Рејчел во серијата Пријатели |
Починале
| 1650 | Рене Декарт, француски философ, математичар и физичар. |
| 1935 | Германос Каравангелис, грчко духовно лице. |
| 1948 | Сергеј Ејзенштејн, советски режисер |
| 1985 | Хенри Матавеј, славен американски филмски режисер. |
| 1993 | Десанка Максимовиќ, српска поетеса. |
[уреди] 12 февруари
Настани
| 1502 | Васко Де Гама назначен како адмирал на индискиот океан, со 20 бродови тргнува на второто патување до Индија. |
| 1909 | Во САД формирано е Националното здружение за напредок на обоените луѓе (NAACP). |
| 1944 | Во местото Барбарас, кај Македонски Брод, бугарскиот окупатор стрела осум борци - учесници во Богомилскиот поход. |
| 1992 | Република Словенија и Република Хрватска ја признаа независноста на Република Македонија. Република Македонија ја призна независноста на Република Словенија и на Република Хрватска. |
| 1996 | Република Македонија воспостави дипломатски односи на амбасадорско ниво со Република Гана. |
| 1996 | Во Атина официјално започна со работа Канцеларијата за врски на Република Македонија. |
| 2001 | Почеток на воената криза помеѓу македонските сили за безбедност и припадниците на ОНА. |
Родени
| 1809 | Абрахам Линколн, шеснаесеттиот претседател на САД. |
| 1809 | Чарлс Дарвин, британски научник, творец на теоријата на еволуцијата на живите суштества. |
| 1876 | Тубтен Гјатсо, 13-от Далај Лама. |
| 1914 | Василие Поповиќ - Цицо, сликар, карикатурист и сценограф, еден од основоположниците на сценографијата во Македонскиот народен театар. |
| 1974 | Дмитриј Лосков, руски фудбалер. |
Починале
| 1804 | Имануел Кант, основоположник на германската класична философија. |
| 1904 | Антонио Лабриола, италијански марксистички теоретичар. |
| 1911 | Гоно Јотов, андрартски капетан. |
| 2012 | Витни Хјустон, американска пејачка. |
[уреди] 13 февруари
Настани
| 1895 | Браќата Огист и Луј Лимиер, француски хемичари и индустијалци и конструктури на првата филмска камера, патентираа апарат за „примена на хронофотографски отпечатоци“, наречен кинематограф. |
| 1947 | Во Скопје е основано Друштвото на писателите на Македонија. Основачи беа Блаже Конески (прв претседател), Димитар Митрев, Славко Јаневски, Ацо Шопов, Владо Малески, Ристо Крле, Васил Иљоски и Иван Точко. |
| 1961 | Советот за безбедност на Обединетите нации реши во Конго да се упатат мировните сили на Светската организација за да се спречи избувнување на граѓанската војна во таа африканска земја. |
Родени
| 1571 | Бенвенуто Челини, италијански вајар, златар и сликар |
| 1599 | Папа Александар VII, римски папа. |
| 1743 | Џозеф Бенкс, англиски ботаничар. |
| 1766 | Томас Малтус, англиски економист. |
| 1805 | Густав Лежен Дирихле, германски математичар. |
| 1953 | Љупчо Јордановски, претседател на Собранието на Република Македонија. |
| 1973 | Наташа Бунтеска, македонска поетеса. |
| 1974 | Роби Вилијамс, англиски пејач. |
Починале
| 1130 | Папа Хонориј II, римски папа. |
| 1787 | Руѓер Бошковиќ, физичар, математичар, астроном, филозоф и дипломат. |
| 1883 | Рихард Вагнер, германски композитор. |
| 1893 | Ѓорѓија Пулевски, македонски писател. |
| 1991 | Арно Брекер, најистакнатиот вајар во нацистичка Германија. |
| 1996 | Зија Бериша, македонски актер. |
[уреди] 14 февруари
Настани
| 1663 | Канада стана француска провинција. |
| 1972 | Советскиот вселенски брод „Луна 20“ се упати кон Месечината. По 11 денови престој, назад донесе примероци од површината на Месечината. |
| 1995 | Перуанските власти соопштија дека го зазеле последното упориште на еквадорската војска на својата територија и прогласија едностран прекин на огнот во 19-дневната војна со Еквадор. |
| 1996 | Република Македонија воспостави дипломатски односи на амбасадорско ниво со Република Бангладеш. |
Родени
| 1904 | Вангел Коџоман, еден од основоположниците на современото македонско сликарство |
Починале
| 869 | Кирил Солунски, еден од творците на првата словенска азбука. |
| 1468 | Јохан Гутенберг, пронаоѓачот на техниката за печатење со подвижни букви. |
| 1779 | Џемс Кук, британскиот морепловец и прославен патник околу светот. |
| 1943 | Никола Петров Русински, истакната личност на националната историја на македонскиот народ, социјалист и револуционер. |
[уреди] 15 февруари
Настани
| 1922 | Во Хаг се одржа првата седница на Меѓународниот суд основан во 1920 од страна на Друштвото на народите. |
| 1942 | Втора Светска војна: Јапонските војници го зазедоа Сингапур и заробија 85.000 британски војници. |
| 1944 | Втора Светска војна: Средновековниот манастир Монте Касино во Италија, претворен во упориште на германските сили, е бомбардиран од страна на сојузничката авијација. |
| 1990 | Лондон и Буенос Аирес ги обновија дипломатските односи, прекинати во 1982 година, кога Аргентина не успеа да и ги одземе на Велика Британија Фолкландските острови во Атланскиот океан. |
| 1993 | Словачкиот Парламент го избра Михал Ковач за прв претседател на на државата по распадот на Чехословачка. |
| 1994 | Министерот за надворешни работи на Австралија, сенаторот Герет Еванс, соопшти дека Австралија ја призна Република Македонија. |
| 1995 | Во Мала Речица е основан Тетовскиот парауниверзитет. |
Родени
| 1564 | Галилео Галилеј, Италијански астроном и физичар. |
| 1710 | Луј XV, крал на Франција. |
| 1839 | Рајко Жинзифов, македонски писател, преродбеник и публицист. |
| 1874 | Ернест Хенри Шекелтон, ирски истражувач. |
| 1879 | Павел Делирадев, бугарски општестевник. |
| 1911 | Григор Витез, хрватски писател и преведувач. |
| 1932 | Момчило Богданов, македонски електро инженер. |
| 1942 | Џеладин Мурати, македонски педагог. |
| 1952 | Димитрие Дурацовски, македонски раскажувач. |
| 1957 | Азис Положани, македонски политичар. |
| 1962 | Мило Ѓукановиќ, претседател и премиер на Црна Гора. |
| 1962 | Иван Стоилковиќ, македонски политичар. |
| 1984 | Дорота Рабчевска, полска пејачка . |
Починале
| 1145 | Папа Луциј II, римски папа. |
| 1857 | Михаил Иванович Глинка, руски композитор. |
| 1877 | Рајко Жинзифов, македонски писател, преродбеник и публицист. |
| 1908 | Марко Бошнаков, македонски анархист. |
| 1923 | Иван Мазов, македонски раскажувач. |
| 1967 | Симеон Радев, македонски новинар. |
| 1979 | Жан Реноар, француски филмски режисер. |
| 1984 | Д-р Харалампие Поленаковиќ, македонски научен и културен работник. |
| 1994 | Љубомир Белогаски, македонски сликар и академик. |
[уреди] 16 февруари
Настани
| 1871 | Француската Влада потпиша капитулација и акт за примирје со Прусите по загубената војна. |
| 1873 | Во Шпанија е прогласена Република, бидејќи поради внатрешните превирања во земјата, несредената стопанска ситуација и јакнење на републиканското движење, тогашниот крал Амедео Савојски се откажа од престолот. Меѓутоа, поради разединетоста на револуционерните сили, следната година генерал Серано изврши удар и го обнови монархофашистичкиот систем. |
| 1945 | Втора Светска војна: Американското воздухопловство започна масовно бомбардирање на Токио. |
| 1959 | Фидел Кастро стана премиер на Куба. |
| 1972 | Група офицери на вооружените сили на Еквадор, предводени од генерал Гилермо Родригес Лара со државен удар, без крв го ослободи од власт Хосе Марие Веласко Ибара. На чело на државата дојде генерал Лара, а соборениот претседател Ибара доби азил во Венецуела. |
| 1978 | Кина и Јапонија во Пекинг потпишаа Договор за трговија меѓу двете држави во висина од 20 милијарди американски долари. |
| 1994 | Република Грција ја затвори границата кон Република Македонија и воведе трговско ембарго кон Република Македонија, ги затвори грчкиот конзулат во Скопје и Солунското пристаниште за Република Македонија. Ембаргото е укинато на 15 октомври 1995 година. |
| 1996 | Европскиот парламент донесе одлука за пристапување на Република Македонија во Европската програма ФАРЕ за помош и развој на земјите од Централна и Источна Европа. |
| 2000 | Русија и НАТО ги обновија односите, прекинати во 1999 година поради агресијата на Алијансата врз СР Југославија, соопштено е во Москва. |
Родени
| 1848 | Октав Мирбо, француски писател. |
| 1912 | Крум Тошев, македонски славист. |
| 1942 | Ким Џонг Ил, лидер на Северна Кореја. |
| 1959 | Благоја Маркоски, македонски географ. |
Починале
| 1391 | Јован V Палеолог, византиски император. |
| 1917 | Октав Мирбо, француски писател. |
[уреди] 17 февруари
Настани
| 1600 | На Кампо деи фјори (денес плоштад) во Рим, бил жив запален Џордано Бруно за ерес. |
| 1867 | Првиот брод минал низ Суецкиот канал. |
| 1904 | Операта Мадам Батерфлај од Пучини е премиерно претставена во Миланската Скала. |
| 1946 | Во Скопје е основано Здружението на професионалните журналисти во Македонија. За прв претседател беше избран Мито Хаџивасилев - Јасмин. |
| 1947 | Во Битола почна со работа Нижото музичко училиште, кое во 1962 година прерасна во Средно музичко училиште. |
| 1997 | Пакистанскиот претседател Фарук Легари кој во ноември 1996 година ја распушти Владата на Беназир Буто, го наименува Наваз Шариф за нов премиер. |
Родени
| 1653 | Арканџело Корели, Италијански композитор и виолинист, претставник на италијанската класична музика. |
| 1954 | Доста Димовска, македонски политичар. |
| 1963 | Мајкл Џордан, легендарен американски кошаркар од лигата НБА. |
| 1971 | Дениз Ричардс, американска глумица. |
| 1981 | Џозеф Гордон, американски актер. |
| 1982 | Лупе Фиаско, американски музичар. |
| 1992 | Игор Кирејев, руски фудбалер. |
Починале
| 1600 | Џордано Бруно, италијански философ, типичен претставник на антисхоластичката ренесанса на философијата. |
| 1673 | Жан Батист Поклен Молиер, француски писател и артист, еден од најголемите комедиографи на светската книжевност. |
| 1827 | Јохан Хајнрих Песталоци, швајцарски педагог и реформатор, духовен творец на современото основно училиште. |
| 1952 | Анѓел Динев, македонски општественик и публицист. |
| 1989 | Ги Ларос, францускиот моден креатор, еден од најголемите „модни креатори“ на 20 век. |
| 1995 | Благоја Корубин, македонскиот научник на полето на македонскиот литературен јазик |
[уреди] 18 февруари
Настани
| 1861 | Првиот Парламент на Италија го прогласи за крал Виторио Емануел Втори. |
| 1915 | Прва Светска војна: Германија со помош на подморници ја започна поморската блокада на Велика Британија. |
| 1945 | Во Скопје е отворен Работничкиот Дом, прв во Народна Република Македонија. |
| 1952 | Грција, стана членкa на НАТО Пактот. |
| 1952 | Турција, стана членкa на НАТО пактот. |
| 1960 | Аргентина, Бразил, Мексико, Парагвај, Перу, Уругвај и Чиле се договорија да формираат Латиноамериканско здружение за слободна трговија. |
| 1965 | Прогласена е независност на африканската држава Гамбија во рамките на Британскиот комонвелт. |
| 1992 | Собранието на Република Македонија донесе одлука за формирање на Македонска информативна агенција (МИА) како јавен информативен сервис. Првата вест МИА ја емитуваше на 30 септември 1998 година. |
| 1994 | Владата на Република Македонија донесе одлука за воспоставување на дипломатски односи меѓу Република Македонија и САД на ниво на амбасади. |
Родени
| 1404 | Леон Батиста Алберти, италијански архитект. |
| 1516 | Марија I, кралица на Англија. |
| 1745 | Александро Волта, италијански научник и физичар. |
| 1860 | Андерс Цорн, шведски уметник. |
| 1898 | Андерс Цорн, истакнат шведски сликар и бакрорезец. |
| 1898 | Енцо Ферари, автомобилист и конструктор. |
| 1930 | Драган Бојаџиев, македонски музички публицист. |
| 1942 | Ѓорѓија Најдоски, македонски поет. |
| 1954 | Џон Траволта, американски актер. |
Починале
| 999 | Папа Григур V, римски папа. |
| 1405 | Тимур, монголски кан. |
| 1546 | Мартин Лутер, основач на Протестанската црква во Германија и водач на реформацијата на Христијанската црква. |
| 1564 | Микеланџело, Италијански скулптор, сликар, градител и поет, еден од најголемите уметници на целата историја на цивилизацијата. |
| 1682 | Балдасаре Лонгена, венецијански архитект. |
| 1873 | Васил Левски, бугарски национален деец. |
| 1915 | Стојан Новаковиќ, српски научник. |
| 1967 | Роберт Опенхајмер, северноамерикански физичар. |
| 1969 | Драгиша Цветковиќ, југословенски политичар. |
| 1986 | Пол Стјуарт, американскиот филмски актер и режисер. Настапил во повеќе од 60 филмови, меѓу кои се „Граѓанинот Кејн“ и „Одмаздата на Пинк Пантер“. |
| 2001 | Крум Монев, македонски борец. |
[уреди] 19 февруари
Настани
| 1921 | Склучен е првиот од пактовите со кои Франција настојуваше да обезбеди хегемонија во Европа - сојуз со Полска против Германија и со Малата Антанта дејствуваа многу силно врз европската политика. |
| 1959 | Потпишана е Лондонската спогодба меѓу Велика Британија, Грција и Турција за независност на Кипар. |
| 1994 | Во Скопје е основано Македонско - американско здружение за пријателство и соработка. |
| 1996 | Во Њујорк официјално започна со работа генералниот конзулат на Република Македонија. |
| 1996 | Советот на Театарските игри „Војдан Чернодрински“ донесе одлука оваа манифестација во иднина да се одржува под името „Македонски театарски фестивал“. |
Родени
| 1473 | Никола Коперник, полски астроном. |
| 1743 | Лујџи Бокерини, италијански композитор и виолончелист. |
| 1875 | Димо Хаџи Димов, македонски револуционер. |
| 1896 | Кирил Јанчулев, генерал во бугарската армија. |
| 1922 | Тодор Димитровски, македонски лингвист. |
| 1951 | Трајан Мартиноски, македонски поет. |
| 1952 | Данило Турк, претседател на Словенија. |
| 1960 | Момчило Бајагиќ-Бајага, српски пејач. |
| 1979 | Игор Митрески, македонски фудбалер. |
Починале
| 1923 | Иван Тавчар, словенечки писател и политичар. |
| 1952 | Кнут Хамсун, норвешки писател. |
| 1997 | Денг Сјаопинг, премиер на НР Кина. |
[уреди] 20 февруари
Настани
| 1938 | Британскиот министер за надворешни работи Ентони Идн, поднесе оставка во знак на протест поради политиката на попуштање на премиерот Невил Чемберлен кон Хитлер. Кога Черчил го презеде раководењето со британскиот кабинет, Идн како министер беше еден од најактивните државници на антихитлеровската коалиција. |
| 1962 | САД го лансираа вселенскиот брод „Меркјури Атлас МА-6“ со првиот американски космонаут Џон Глен. Бродот трипати ја обиколи Земјата и се спушти во Атлантикот. |
| 1970 | Почнала изградбата на големиот мост преку теснецот Босфор, кој денес е прва директна копнена врска меѓу Балканот и Мала Азија. |
| 1987 | Излегува од печат словенечкиот месечник „Нова ревија 57“ во која се пренесени Прилозите за словенечката национална програма кои претставуваат еден вид одговор на словенечките интелектуалци на Меморандумот на САНУ. |
Родени
| 1925 | Роберт Алтман, американски филмски режисер. |
| 1949 | Васе Манчев, македонски раскажувач. |
| 1967 | Курт Кобејн, американски музичар. |
| 1988 | Ријана, барбадоска пејачка. |
| 1992 | Борјан Ристовски, македонски фудбалер. |
Починале
| 1431 | Папа Мартин V, римски папа. |
| 1626 | Џон Доуленд, англиски композитор за лејта. |
| 1943 | Раде Јовчевски - Корчагин, народен херој на Македонија, загинал во Скопје, во судир со бугарската полиција. |
| 1949 | Василиј Лебедев-Кумач, советски поет, текстописец на маршот „Света војна“. |
| 1983 | Танкреди Пазеро, еден од најголемите италијански оперски бас пејачи. |
[уреди] 21 февруари
Настани
| 1795 | Холандија ѝ го предаде на Велика Британија островот Цејлон во Индискиот Океан. |
| 1848 | Публикуван е Комунистичкиот манифест. |
| 1916 | Прва Светска војна: Германските трупи минаа во офанзива кај Верден во Франција, тоа беше најкрвава битка во Првата светска војна, која со кратки прекини траеше шест месеци. Во оваа неуспешна офанзива, Германците загубија околу половина милион луѓе, додека Французите, иако имаа исти загуби, успеаја да го одбранат Верден и да ги запрат Германците. |
| 1972 | Ричард Никсон, како прв претседател на САД допатува во Пекинг со што започна нормализацијата на американско-кинеските односи. |
| 1992 | Во Вадуц (Лихтенштајн), на Генералното собрание на меѓународната хотелска агенција „Евротел“ во која членуваат девет земји, Република Македонија е примена за десетта членка. Неколку земји, членки на Европската заедница (Холандија, Италија, Шпанија, Португалија, Велика Британија и Белгија) индиректно ја признаа Република Македонија. |
| 1999 | Посетата на индискиот премиер Атал Бехари Ваџпај на Пакистан, прва на еден шеф на Влада на соседната земја по десет години, заврши со потпишување на Договор за соработка меѓу двете држави во напорите за решение на спорот околу Кашмир, како и за намалување на ризикот од војна. |
Родени
| 1728 | Петар III, руски император. |
| 1795 | Франческо Маноел да Силва, бразилски композитор. |
| 1880 | Георги Казепов, македонски револуционер. |
| 1866 | Аугуст фон Васерман, германски бактериолог. |
| 1924 | Роберт Габриел Мугабе, зимбабвеански револуционер и државник. |
| 1951 | Мухамед Халили, македонски политичар. |
| 1956 | Ха Џин, кинеско-американски писател. |
| 1980 | Џигме Хесар Намѓел Вангчук, крал на Бутан. |
| 1989 | Корбин Блу, американски актер. |
| 1990 | Даниел Дидави, германски фудбалер. |
Починале
| 1575 | Клаудија Валоа, француска принцеза. |
| 1513 | Папа Јулиј II, римски папа. |
| 1677 | Барух Спиноза, холандски филозоф од еврејско потекло. |
| 1730 | Папа Бенедикт XIII, римски папа. |
| 1984 | Михаил Шолохов, еден од најпознатите руски писатели. |
[уреди] 22 февруари
Настани
| 1281 | Мартин IV станува папа. |
| 1819 | Шпанија ја продава Флорида на САД за 5 милиони американски долари. |
| 1879 | Во Јутика, држава Њујорк, САД, Френк Вулворт ја отвора првата продавница од својот синџир на продавници. |
| 1979 | Карипскиот остров Света Луција стекна независност по 165 години британска управа. |
| 1980 | Израелската Влада донесе одлука за пуштање во оптек на нова национална валута, шекел, која ја замени израелската фунта. |
| 1980 | Хокејарската репрезентација на САД извујува победа над екипата на СССР во финалето на Зимските Олимписки Игри 1980. |
| 1994 | Владата на Република Македонија донесе одлука за воспоставување на дипломатски односи меѓу Република Македонија и Кралството Белгија. Во Брисел, со размена на дипломатски документи, Кралството Белгија воспостави дипломатски односи со Република Македонија. |
| 2011 | Градот Крајстчерч во Нов Зеланд е погоден од катастрофален земјотрес. |
Родени
| 1403 | Шарл VII Победникот, крал на Франција. |
| 1732 | Џорџ Вашингтон, првиот претседател на САД. |
| 1788 | Артур Шопенхауер, германски философ. |
| 1857 | Хајнрих Рудолф Херц, германски физичар. |
| 1878 | Христо Узунов, еден од плејадата големи македонски револуционери во борбата за македонското социјално и национално ослободување. |
| 1932 | Едвард Кенеди, член на Демократската партија на Америка. |
| 1935 | Данило Киш, еден од најголемите југословенски писатели со светско реноме. |
| 1959 | Кајл Меклахлан, американски актер. |
| 1990 | Тарас Бурлак, руски фудбалер. |
Починале
| 606 | Папа Сабинијан, римски папа. |
| 1512 | Америго Веспучи, италијански морепловец. |
| 1888 | Ана Кингсфорд, англиски доктор. |
| 1907 | Митре Влаот, македонски револуционер. |
| 1907 | Енди Ворхол, американски сликар. |
| 1987 | Енди Ворхол, американски уметник, режисер и писател. |
| 1988 | Петар Богданов - Кочко, македонски композитор, оперски пејач (тенор) и организатор на музичкиот живот во Македонија. |
[уреди] 23 февруари
Настани
| 303 | Императорот Диоклецијан наредил да се урне новоизградената црква во Никомедија, а следниот ден наредил да се уништат сите христјански храмови и списи во Римското Царство. |
| 1905 | Американскиот адвокат Пол Перси Харис во Чикаго го основа Ротари клубот. |
| 1919 | Бенито Мусолини ја формира Фашистичката партија на Италија. |
| 1933 | Јапонија ја почна окупацијата на Кина, северно од големиот кинески ѕид. |
| 1941 | Откриен е плутониумот. |
| 1945 | Втора Светска војна: Американските трупи го зазедоа главниот град на Филипини, Манила, и им нанесоа тежок пораз на Јапонците. Генералот Макартур, кој командуваше со американската Осма армија, имаше посебни причини, за да им се одмаздува на Јапонците. Тој три години порано, се повлече пред јапонската наезда. |
| 1945 | Втора Светска војна: Изведена е најголемата сојузничка воздушна офанзива. Околу шест илјади авиони нападнаа многу сообраќајни центри во Германија, од Хамбург и Хановер на запад до Берлин и Лајпциг на север. Притоа, на простор од околу 80.000 км. беа исфлени 14.000 бомби од по 250 килограми. |
| 1947 | Во Женева основана е Меѓународната организација за стандардизација (ISO). |
| 1967 | Основана е Македонската Академија на Науките и Уметностите. |
| 1970 | Британска Гвајана стекна независност. |
| 1994 | На падините на Шар Планина, во близина на Тетово, беа предадени во редовно производство четири мали хидроцентрали на водоснабдително-енергетскиот систем „Попова Шапка“. |
| 1998 | Шефовите на дипломатиите на Европската унија ја укинаа забраната за официјални контакти со Иран на високо ниво. |
Родени
| 1417 | Папа Павле II, римски папа. |
| 1685 | Георг Фридрих Хендл, германскиот композитор. |
| 1864 | Крсте Златарев, бугарски генерал. |
| 1867 | Александар Протогеров, бугарски генерал. |
| 1868 | В.Е.Б. Дибуа, американски борец за човекови права |
| 1883 | Карл Јасперс, германски философ |
| 1889 | Виктор Флеминг, американски филмски режисер. |
| 1940 | Питер Фонда, американски актер |
| 1954 | Виктор Јушченко, украински претседател |
| 1961 | Ивица Вдовиќ, југословенски музичар. |
| 1964 | Зоран Русоманов, македонски одбојкар. |
Починале
| 1447 | Папа Евгение IV, римски папа. |
| 1792 | Џошуа Рејнолдс, англиски сликар. |
| 1848 | Џон Квинси Адамс, американски претседател. |
| 1979 | Ќемал Ајдини, доајен на Албанската драма при Театарот на народностите во Скопје. |
| 2007 | Добрила Пуцкова, македонска актерка. |
[уреди] 24 февруари
Настани
| 1525 | Во битката кај Павија, во Италија, шпанската армија за првпат во историјата на војните ги употреби пушките „мушкети“, и притоа ја победи француско - швајцарската војска. Во таа битка загинаа 14.000 војници. |
| 1582 | воведен е Грегоријанскиот календар |
| 1819 | Американскиот конгрес го ратификува договорот, според кој Шпанија им ја отстапува Флорида на САД. |
| 1882 | Во Физиолошкото друштво во Берлин, бактериологот Роберт Кох изјави дека причината за туберкулозата е патогениот микроорганизам за долгнавест облик, кој според него, е наречен кохова бактерија. |
| 1945 | Втора Светска војна: Трупите на САД го ослободија главниот град на Филипините, Манила кој беше под окупација од страна на Јапонија. |
| 1946 | Хуан Перон е избран за претседател на Аргентина. |
| 1971 | Алжирските власти соопштија дека ја преземаат контролата над француските нафтени компании во земјата. |
| 1974 | Властите во Пакистан соопштија дека официјално го признале Бангладеш (поранешен Источен Пакистан) за независна држава. |
| 1987 | Слободан Милошевиќ го посетува САП Косово каде што се состанува со локалните Срби каде тие се жалат дека се тероризирани од албанското мнозинство. Во текот на неговите разговори со Србите и со локалите комунистички функционери, илјадници Срби се собрале пред зградата и почнале да ја каменуваат, барајќи средба со Милошевиќ. Доаѓа до конфликт на масите со милицијата и Милошевиќ застанува на страната на народот изговарајќи го познатото „Никој не смее да ве тепа.“ |
| 1998 | Францускиот Парламент едногласно го ратификува Договорот за сеопфатна забрана за нуклеарни проби. |
Родени 24 февруари (родени)
Починале
| 1815 | Роберт Фултон, северноамерикански инженер и пронаоѓач. |
| 1952 | Д-р Христо Татарчев, основоположник и претседател на Македонската револуционерна организација во Солун. |
| 1976 | Димитар Митрев, македонски литературен критичар и есеист, академик. |
[уреди] 25 февруари
Настани
| 1949 | Со закон на Народното собрание на НР Македонија е основан Универзитетот во Скопје. Со одржувањето на првото Универзитетско собрание на 24.04.1949 година, е означено раѓањето на Универзитетот како највисока научна и образовна институција во Македонија. Во 1969 година, при одбележувањето на 20-годишнината од работата на Универзитетот, тој го доби името Универзитет „Кирил и Методиј“, а на 12.11.1992 година, со одлука на Универзитетскиот совет, Универзитетот „Кирил и Методиј“ пред името на словенските просветители го доби и епитетот свети, значи „Свети кирил и Методиј“. |
| 1994 | Во Брисел официјално започна да работи Амбасадата на Република Македонија. |
Родени
| 1611 | Евлија Челебија, отомански патеписец. |
| 1643 | Ахмед II, отомански султан. |
| 1682 | Џовани Батиста Моргањи, италјански медицински научник. |
| 1707 | Карло Голдони, италијански комедиограф. |
| 1861 | Рудолф Штајнер, австриски философ. |
| 1888 | Јордан Бадев, македонски револуционер. |
| 1919 | Карл Прибрам, американски научник. |
| 1921 | Роман Качанов, руски аниматор. |
| 1930 | Садик Садику, македонски деец. |
| 1944 | Боре Ангеловски, театарски деец во Македонија. |
| 1950 | Нестор Киршнер, претседател на Аргентина († 2010) |
| 1962 | Пија Мајоко, поранешна американска басистка на женската хеви метал група Vixen. |
| 1974 | Сретко Калиниќ, еден од учесниците во атентатот врз српскиот премиер Зоран Ѓинѓиќ. |
| 1981 | Бурим Хусеини, поранешен член на ОНА. |
Починале
| 806 | Тарасиј Константинополски, патријарх. |
| 1856 | Николај Иванович Лобачевски, руски математичар. |
| 1899 | Паул Јулиус Ројтер, германски новинар. |
| 1944 | Кузман Јосифовски - Питу, народен херој на Македонија, убиен во Скопје, при пробивањето на блокадата на бугарската полиција. |
| 1983 | Тенеси Вилијамс, американски драмски писател. |
[уреди] 26 февруари
Настани
| 1531 | Во Лисабон, главниот град на Португалија, во земјотрес загинаа меѓу 20 и 30 илјади луѓе. |
| 1815 | Францускиот цар Наполеон Бонапарта го напушти островот Елба, кој по абдикацијата му беше одреден како привремено живеалиште, и со мала група следбеници тргна за Париз за да ја преземе власта. Со тоа почна периодот на неговото владеење познато како „Сто денови“, завршено со поразот на неговите трупи кај Ватерло. |
| 1848 | Британскиот воен транспоретен брод „Биркенхед“ потона во заливот Симон покрај брегот на Јужна Африка, повлекувајќи во смрт 485 луѓе. |
| 1901 | По задушувањето на двегодишното кинеско востание против окупаторите наречено „Боксерско востание“ на водачите на побунетите Чи Хсиуиј и Су Ченг Ју јавно им ги отсекоа главите. |
| 1909 | Отоманската Империја ја призна австроунгарската анексија врз Босна и Херцеговина. |
| 1915 | Германците во Првата светска војна, во борбата против Французите кај Маланкур за првпат во историјата војуваа со употреба на фрлачки пламени. |
| 1918 | Германски авиони во Првата светска војна го бомбардираа италијанскиот град Венеција. |
| 1936 | Адолф Хитлер во Саксонија ја отвори првата фабрика за производство на „народното возило“ Фолксваген. |
| 1992 | Република Босна и Херцеговина ја призна Република Македонија. |
| 1993 | Напад во Светскиот трговски центар во Њујорк. Загинаа 6 лица, повредени се 1.042. |
| 2004 | Македонскиот претседател Борис Трајковски, шест члена делегација и двајца пилоти загинаа при уривањето на авионот од типот „Кингер“ на 15-километри јужно од Мостар. |
Родени
| 1725 | Никола Кињо, изумител на автомобилот.. |
| 1802 | Виктор Иго, еден од великаните на францускиот романтизам. |
| 1861 | Фердинанд I, кнез и цар на Бугарија. |
| 1932 | Џони Кеш, американски пејач, актер и автор. |
| 1932 | Спиро Прилепчански, долгогодишен новинар и уредник на неделниот енигматски забавник на „Нова Македонија“. |
| 1963 | Милко Ѓуровски, македонски фудбалер. |
| 1983 | Сергеј Биков, руски кошаркар. |
Починале
| 1916 | Наум Туфекчиев, македонски револуционер. |
| 1927 | Херман Обрист, швајцарски и германски дизајнер и скулптор. |
| 1938 | Александар Амфитеатров, руски писател. |
| 1952 | Јозеф Торак, австриско-германски вајар. |
| 1960 | Александар Белиќ, македонист. |
| 2004 | Борис Трајковски, претседател на Република Македонија |
[уреди] 27 февруари
Настани
| 1844 | Доминиканската Република стекнува независност од Хаити |
| 1900 | Основан е ФК Баерн Минхен |
| 1900 | Основана е британската Лабуристичка партија |
| 1921 | Во Виена е формиран Втората и пол Интернационала. |
| 1933 | Запалена е зградата на Германскиот Рајхстаг. |
| 1967 | Доминика добива независност од Британија. |
| 1976 | Полисарио ја прогласи поранешната шпанска колонија Западна Сахара за самостојна држава. |
| 1989 | Во Венецуела се случуваат масовни немири, познати како Каракасо. |
| 1996 | Република Македонија и Република Грција воспоставија дипломатски односи на амбасадорско ниво. |
Родени
| 272 | Константин I, римски император |
| 1873 | Енрико Карузо, италијански оперски пејач, тенор, еден од најславните пејачи на сите времиња. |
| 1902 | Џон Стајнбек, американски писател. |
| 1928 | Ариел Шарон, израелски премиер. |
| 1932 | Елизабет Тејлор, британско-американска актерка. |
Починале
| 1887 | Александар Бородин, руски композитор. |
| 1936 | Иван Павлов, руски научник, лекар - физиолог. |
| 1990 | Михаил Петрушевски, македонски академик, филолог, еден од основачите на Филозофскиот факултет во Скопје. |
[уреди] 28 февруари
Настани
| 1531 | Во Лисабон, главниот град на Португалија, во земјотрес загинаа меѓу 20 и 30 илјади луѓе. |
| 1815 | Францускиот цар Наполеон Бонапарта го напушти островот Елба, кој по абдикацијата му беше одреден како привремено живеалиште, и со мала група следбеници тргна за Париз за да ја преземе власта. Со тоа почна периодот на неговото владеење познато како „Сто денови“, завршено со поразот на неговите трупи кај Ватерло. |
| 1848 | Британскиот воен транспоретен брод „Биркенхед“ потона во заливот Симон покрај брегот на Јужна Африка, повлекувајќи во смрт 485 луѓе. |
| 1901 | По задушувањето на двегодишното кинеско востание против окупаторите наречено „Боксерско востание“ на водачите на побунетите Чи Хсиуиј и Су Ченг Ју јавно им ги отсекоа главите. |
| 1909 | Отоманската Империја ја призна австроунгарската анексија врз Босна и Херцеговина. |
| 1915 | Германците во Првата светска војна, во борбата против Французите кај Маланкур за првпат во историјата војуваа со употреба на фрлачки пламени. |
| 1918 | Германски авиони во Првата светска војна го бомбардираа италијанскиот град Венеција. |
| 1936 | Адолф Хитлер во Саксонија ја отвори првата фабрика за производство на „народното возило“ Фолксваген. |
| 1992 | Република Босна и Херцеговина ја призна Република Македонија. |
| 1993 | Напад во Светскиот трговски центар во Њујорк. Загинаа 6 лица, повредени се 1.042. |
| 2004 | Македонскиот претседател Борис Трајковски, шест члена делегација и двајца пилоти загинаа при уривањето на авионот од типот „Кингер“ на 15-километри јужно од Мостар. |
Родени
| 274 | Константин I Велики, римски владетел од 306 до 337 година. |
| 1533 | Мишел де Монтењ, француски ренесансен писател и философ. |
| 1552 | Јост Бирги, швајцарски часовничар и математичар. |
| 1980 | Васил Зафирчев, македонски театарски и филсмки актер. |
| 1980 | Тејшон Принц, американски професионален кошаркар. |
| 1985 | Јелена Јанковиќ, српска тенисерка. |
Починале
| 1869 | Алфонс де Ламартин, француски поет и академик. |
| 1907 | Петар Христов - Германчето, македонски револуционер. |
| 1986 | Улоф Палме, шведски премиер. |
| 1941 | Алфонсо XIII, шпански крал. |
| 1981 | Љутви Руси, македонски новинар, писател и преведувач. |
| 2010 | Куширо Хајаши, јапонски астрофизичар. |
[уреди] 29 февруари
Настани
| 2012 | Завршена радиодифузната кула „Токиско небесно дрво“, втора највисока градба во светот. |
Родени
| 1468 | Папа Павле III, познат како кардинал Александар Фарнезе. Последниот папа од ренесансниот период. |
| 1784 | Лео фон Кленце, прочуен германски неокласичен архитект. |
| 1940 | Патријарх Вартоломеј I, Патријарх на Константинопол, и „прв меѓу еднаквите“. |
Починале
| 2008 | Ерик Ортвад, дански сликар. |
| 2012 | Дејви Џонс, англиски пејач, текстописец и глумец. |