Босилек

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Босилок, Босилек
Научна класификација
Царство: Растенија
Колено: Magnoliophyta
Класа: Magnoliopsida
Ред: Lamiales
Фамилија: Lamiaceae
Род: Ocimum
Вид: O. basilicum
Биномен назив
Ocimum basilicum
L.

Босилек или босилок (лат. Ocimum basilicum) е растение од семејството Lamiaceae. Босилокот е мека ниско-растечка билка која се одгледува во топли клими. Оригинално потекнува од Иран, Индија и други тропски региони на Азија, и се култивира барем 5.000 години. Постојат многу видови босилок: оној што се употребува во италијанската кујна се нарекува „сладок босилок“, за разлика од „тајландскиот“ или „светиот“ кои се употребуваат во Азија.

Најчесто се користи во националните кујни на Италија, Тајланд, Виетнам и Лаос.

Зборот „босилок“ веројатно доаѓа од грчкиот збор за крал (βασιλεύς - василеос) бидејќи според легендите босилок никнал на местото кај што светите Константин и Елена го откриле светиот крст. Се верува и дека можеби босилокот се употребувал во некое обредно кралско бањање или лековита смеса.

Свежи лисја од босилок.

Ефекти на здравјето [уреди]

Во последно време има многу истражувања за ефектите на есенцијалните масла во босилокот. Научните студии утврдиле дека состојките на маслото од босилок имаат силно антиоксидантно својство, според тоа делува против стареење, против рак, вируси и микроби.[1][2][3][4]

Покрај тоа, босилокот го намалува таложењето на плочкасти клетки кај глувците, што значи дека можеби делува и против артериосклерозата.[5] Во Индија, босилокот традиционално се користи како дополнителен лек против стрес, астма и дијабетес.[6]

Од друга страна, познато е дека босилокот содржи естрагол кој е познат канцероген кај глувците, но ефектите кај човекот сѐ уште не се познати. [7]

Наводи [уреди]

  1. Bozin B, Mimica-Dukic N, Simin N, Anackov G (March 2006). „Characterization of the volatile composition of essential oils of some lamiaceae spices and the antimicrobial and antioxidant activities of the entire oils“. „J. Agric. Food Chem.“ 54 (5): 1822–8. doi:10.1021/jf051922u. PMID 16506839. 
  2. Chiang LC, Ng LT, Cheng PW, Chiang W, Lin CC (October 2005). „Antiviral activities of extracts and selected pure constituents of Ocimum basilicum“. „Clin. Exp. Pharmacol. Physiol.“ 32 (10): 811–6. doi:10.1111/j.1440-1681.2005.04270.x. PMID 16173941. 
  3. de Almeida I, Alviano DS, Vieira DP, et al (July 2007). „Antigiardial activity of Ocimum basilicum essential oil“. „Parasitol. Res.“ 101 (2): 443–52. doi:10.1007/s00436-007-0502-2. PMID 17342533. 
  4. Manosroi J, Dhumtanom P, Manosroi A (April 2006). „Anti-proliferative activity of essential oil extracted from Thai medicinal plants on KB and P388 cell lines“. „Cancer Lett.“ 235 (1): 114–20. doi:10.1016/j.canlet.2005.04.021. PMID 15979235. 
  5. Tohti I, Tursun M, Umar A, Turdi S, Imin H, Moore N (2006). „Aqueous extracts of Ocimum basilicum L. (sweet basil) decrease platelet aggregation induced by ADP and thrombin in vitro and rats arterio--venous shunt thrombosis in vivo“. „Thromb. Res.“ 118 (6): 733–9. doi:10.1016/j.thromres.2005.12.011. PMID 16469363. 
  6. Duke, James A.. „Basil as the Holy Hindu Highness“. doi:10.1089/act.2008.14101. http://www.liebertonline.com/doi/pdfplus/10.1089/act.2008.14101. проверено на 10 мај 2008. 
  7. EMEA (2004-03-03). „Position Paper on the use of HMP containing estragole“ (PDF). стр. 5. http://www.emea.europa.eu/pdfs/human/hmpwp/033803en.pdf. проверено на 2006-11-17. „In particular, rodent studies show that these events are minimal probably in the dose range of 1-10 mg/kg body weight, which is approximately 100-1000 times the anticipated human exposure to this substance“ 

Надворешни врски [уреди]