Бигорски манастир

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Бигорски манастир
Бигорский монастырь.jpg

Поглед на манастирот

Основни податоци
Место Македонија Ростуше, Македонија
Координати 41°37′10.05″ СГШ 20°36′29.66″ ИГД / 
Религија православие
Држава Македонија
Округ Дебар
Осветен 1020
Водство Дебарско-кичевска епархија
Мреж. место http://bigorski.mk/
Архитектонски опис
Завршено XVIII век
Поглед на дел од манастирот оздола

Бигорски манастир („Св. Јован Бигорски“) — манастирски комплекс кој се наоѓа на патот помеѓу Гостивар и Дебар во непосредна близина на селата Ростуше, Битуше, Велебрдо и Требиште, по течението на реката Радика во западна Македонија.[1]

Историја[уреди]

Манастирот во почетокот на XX век
Верници во манастирот во почетокот на XX век

Според Бигорскиот поменик, манастирот бил основан од страна на монахот Јован во 1020 година, а во XVI век манастирот бил разрушен од страна на Отоманската власт и од целиот комплекс останал само како мала црква. Од помениците исто така се дознава дека манастирот бил повторно обновен во 1743 година, од страна на јеромонахот Иларион кој бил и првиот игумен на Бигорскиот манастир во поново време.

Името на манастирот доаѓа поради фактот што објектот бил изграден од бигор. Бигорскиот манастир го сочинуваат манастирската црква која е посветена на Јован Крстител, костурницата, сместена до самата црква, сејменската одбранбена кула, комплексот манастирски конаци, како и новоизградените гостински конаци.[1]

Цркви[2]
Параклиси
Конаци

Општи информации[уреди]

Иконостас[уреди]

Манастирот Свети Јован Бигорски надалеку е познат по својот иконостас. Него го правеле занаетчиските раце на Петре Филипов - Гарката од селото Гари. Заедно со брат му Марко Филипов, Макрариј Фрчковски од Галичник и Аврам Дичов со синовите Васил и Филип од родот Филиповци од Осој во периодот од 1829 до 1835 година, успевајќи да создадат прекрасна артистичка дрвена постапка.[1]

Иконостасот е поделен во шест хоризонтални појаси. Првиот во основата е составен од правоаголни полиња на кои има орнаменти од флората и фауната. Вториот појас, во кој се поместени престолните икони, завршува со фигура на орел со раширени крилја. Третиот појас е поделен на три помали хоризонтални разделби во кои симетрично се распоредени ангели, гроздови, гранки од винова лоза и др. Над нив се наоѓаат два реда икони - празнични и со претстави на апостолите. Во централната партија се наоѓа големиот крст на којшто е претставено Христовото Распетие. На обете страни од крстот стојат фигури на змеј од чии усти се креваат иконите на Јован Крстител и Пресвета Богородица.[1]

Икона на Јован Крстител[уреди]

Покрај иконостасот, манастирот е познат и по иконата на Св. Јован Крстител за која се верува дека има чудотворна моќ. Според преданието, иконата ја нашол монахот Јован во 1020 година. Таа сама дошла до местото каде што подоцна бил изграден манастирот и лебдела над изворите на реката Радика. Во XVI век, во времето на султанот Селим II, Османлиите го запалиле манастирот а иконата мистериозно исчезнала за да потоа уште помистериозно се врати неоштетена. Во манастирските списи е запишано дека иконата на свети Јован Крстител 35 години не била заштитена и дека дури во 1885 година иконата е обложена со сребрен оклоп. На иконата Јован Крстител е претставен како светец-трирачник. Се верува дека лотретата рака е благосвувачка и дека иконата им помага на родителите кои не можат да добијат деца. [1]

Легенда[уреди]

Според легендата, некој бег од Албанија во текот на XVIвек дошол во манастирот на поклонение. Наредната година тој добил син и сиот свој имот му го подарил на „Свети Јован“. Тој ветил и дека ќе праќа маслиново масло во манастирот зашто такво масло се произведувало на неговиот имот. Денеска месните жители сметаат дека на имотот на бегот постои табла на која е испишано името на светецот.

Светите мошти[уреди]

Во наосот на големиот кивот, изработен во 1834 година по нарачка на игуменот Арсениј, има делови од моштите на:

Моштите биле донесени од Цариград, од страна на Хаџи Наќе од Белчица, во 1820. Во кивотот, исто така, е вградена честичка од Чесниот крст, донесена во 2000 година.

Во олтарот се чуват моштите на:


Есента 2014 година, ѓаконот Рафаил Комерс од Холандија донесол парчиња од моштите на св. Јоаким и св. Ана, родителите на Богордица, како и парчиња од моштите на св. Бонифациј (светецот кој ја покрстил Холандија), апостолот Лин (еден од седумдесетте апостоли на Исус), св. Варвара, св. Ирина и светата великомаченичка Екатерина.[3]

Манастирски комплекс[уреди]

Во манастирскиот комплекс има отворено „Галерија на икони“. Во галеријата има изложено околу седумдесетина икони и истите датираат од XII век, XIII век и XIX век. Галеријата започнала со икони од првата половина на XVII век, и се проследени со христовиот живот од благовештението, од рожденството, крштевање Христово, преображение, влегувањето во Ерусалим, распнувањето, воскресението, вознесението и успението на Пресвета Богородица.

Во притворот на црквата во 1871 година се наоѓале фреските на "Св. Климент Охридски", "Св. Наум", "Св. Јован Владимир", "Св.Св. Кирил и Методиј", "Св. цар Борис" и "Св. цар Иван Шишман бугарски".[4] Според бугарскиот новинар Светослав Терзиев, денес имињата на бугарските владетели Борис и Иван Шишман се преправени во Стефан Дечански и Лазар Хребељановиќ, за време на српската окупација на Македонија 1913-1941 година.[5]

Во манастирот "Свети Јован Бигорски" има остатоци од црквата што потекнува од XVI век, односно од XVII век и XVII век, од која се уште се чуваат големите икони. Најстарите, поточно од XVI век се реставрираат во Републичкиот завод за заштита на спомениците на културата.

Занимливости[уреди]

Во комплексот на манастирот е снимен македонскиот филм Мис Стон.

Пожарот во манастирот[уреди]

На 30 септември 2009 година, во манастирскиот комплекс избувнал пожар при што целосно изгорел стариот конак, горниот палат, две трпезарии, гостинската просторија, кујната, библиотеката и монашките живеалишта.[6]

Галерија[уреди]

Наводи[уреди]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Манстир Јован Бигорски
  2. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). „Карта на верски објекти во Македонија“. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  3. Бранко Ѓорѓевски, „Моштите на родителите на Пресвета Богородица стасаа во Бигорскиот манастир“, Дневник, година XVIII, број 5612, сабота-недела, 8-9 ноември 2014, стр. 2-3.
  4. Иванов, Йордан, „Български старини из Македония“, 1908, 1931 (фототипно изд. С., 1970, .djvu формат), стр.85
  5. Терзиев, Светослав, „В Македония по дирите на научното разузнаване“, в. „Сега“, 09.9.2006 г. [1]
  6. Извештај од А1: Пожар во манастирот Св. Јован Бигорски

Надворешни врски[уреди]