Арамејска азбука

Арамејска азбука
Тип	Абџад
Јазици	арамејски, хебрејски, сириски, мандајски
Временски период	800 п.н.е. до 600 г.
Матични писма	Прото-кананитска азбука  → Феникиска азбука   → арамејска азбука
Изведени писма	хебрејска набатаеанска сириска палмиренско мандајско брахмиско пахлави согдинска гандхариско грузиска
Напомена: Оваа страница може да содржи фонетски знаци по МФА во Уникод.

Двојазичен натпис од индискиот император Ашока од 3 в. п.н.е.

Арамејската азбука често се нарекува и како абџад, односно согласна азбука која се користела за пишување на арамејски јазик. Таа настанала од феникиската азбука и се одделила потполно од 8 век п.н.е. Како и останатите абџадски азбуки, сите букви се согласки од кои некои означуваат долги самогласки.

Арамејската азбука е историски значајна бидејќи сите денешни блискоисточни писма се наследници од ова писмо, како и некои алтајски јазици во Централна и Источна Азија. Тоа е поради широката зборуваност на јазикот како лингва франка и како официјален јазик на нео-асирската, вавилонската и персиската империја. Светите книги на јудаизмот и исламот, како и некои христијански и будистички текстови биле напишани на писма што биле поврзани со арамејското писмо.

Историја

Најраните натписи на арамејски јазик биле со феникиска азбука. Подоцна таа варијанта на писмо прераснала во посебно писмо приложено подолу. Постепено арамејскиот станал лингва франка на Средниот Исток и ги заменил постоечките јазици во империите во тој регион. Постепено и хебрејскиот јазик го прифатил ова писмо, а пред тоа тој јазик користел азбука слична на феникиската.

Азбука

Име на буква	Форма на буква	Еквивалент на хебрејски	Еквивалент на сириски	Звучна вредност
Ālaph		א	ܐ	/ʔ/; /aː/, /eː/
Bēth		ב	ܒ	/b/, /v/
Gāmal		ג	ܓ	/ɡ/, /ɣ/
Dālath		ד	ܕ	/d/, /ð/
Hē		ה	ܗ	/h/
Waw		ו	ܘ	/w/; /oː/, /uː/
Zain		ז	ܙ	/z/
Ḥēth		ח	ܚ	/ħ/
Ṭēth		ט	ܛ	/tˁ/
Yudh		י	ܝ	/j/; /iː/, /eː/
Kāph		כ ך	ܟܟ	/k/, /x/
Lāmadh		ל	ܠ	/l/
Mim		מ ם	ܡܡ	/m/
Nun		נ ן	ܢܢ ܢ	/n/
Semkath		ס	ܣ	/s/
‘Ē		ע	ܥ	/ʕ/
Pē		פ ף	ܦ	/p/, /f/
Ṣādhē	,	צ ץ	ܨ	/sˤ/
Коп		ק	ܩ	/q/
Rēsh		ר	ܪ	/r/
Shin		ש	ܫ	/ʃ/
Tau		ת	ܬ	/t/, /θ/

Наводи

• Daniels, Peter T., et al. eds. The World's Writing Systems Oxford. (1996)
• Coulmas, Florian. The Writing Systems of the World Blackwell Publishers Ltd, Oxford. (1989)

Надворешни врски

• Споредба на арамејски со останатите сродни азбуки
• Omniglot за арамејски
• Предлог за кодирање на арамејски во уникод