Амазон (река)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Реката Амазон која се наоѓа на Јужно Американскиот континент е најголемата река во светот во однос на волуменот на количество вода која тече поголем од 8-те најголеми реки заедно. Амазон, кој има најголем речен слив, се смета дека од прилика е една петтина од сите речни текови во светот. За време на влажната сезона Амазон е помеѓу 190 km и 210 km широк. Поради огромните димензии се нарекува и речно море. На ниедно место Амазон не се преминува со мостови, тоа е последица на огромните димензии, најмногу поради ширината. Всушност Амазон не е толку широк за да не може модерен мост да ја премости, но најголемиот дел од реката тече низ прашума каде има многу малку патишта и малку гратчиња па нема реална потреба од премостување.

Додека Амазон е најголема река во светот во однос на повеќето мерки, моментално географската заедница смета дека е втора по должина, само за малку пократка од Нил. Дел од научниците од Бразил и Перу на ја прифаќаат оваа теорија.

Басенот на Амазон[уреди]

Басенот на Амазон е најголем базен, во светот, за истечни води покрива 40% од Јужна Америка, област од 6,915,000 километри квадратни. Водите во овој басен се собираат од 5 степени северна геогр. ширина до 20 степени јужна геогр. ширина. Најнедостапните извори се наогаат на внатрешното Андреан плато, чија локација е на многу кратко растојание од Тихиот Океан.

Територијата покриена со вода од Амазон и нејзините притоки се зголемува за три пати во текот на една година. Во сушна сезона во просек 110,000 километри квадратни од земјена површина се покриени. Во дождлива сезона површината која се поплавува од Амазон достигнува до 350,000 километри квадратни.

Количината вода која се излева од Амазон во Атланскиот Океан е огромна и достигнува до 300,000 метри кубни во секунда во дождовна сезона. Од вкупната количина свежа вода која се влева во океаните, Амазон слева една петтина. Океанот во делот каде Амазон се слева има многу помала соленост се` до 500 километри внатре во морето. Во овој дел од океанот вода за пиење може да се испумпа од океанот иако е многу далеку во недоглед.

Поплавите на Амазон[уреди]

Не сите притоки на Амазон се поплавуваат во исто време од годината. Многу ограноци почнуваат да се поплавуваат во ноември, а многу други надојдуваат дури во јуни. Надојдувањето на Рио Негро започнува во февруари или март, а се повлекува во јуни. Мадиера надојдува и се поплавува два месеци порано од останатите делови на Амазон.

Просечната длабочина на реката, кога најинтензивно врне, изнесува 40 метри и просечната ширина може да достигне до 40 km. Главната река (која што просечно е широка 10 km) е пловна и за големи океански бродови се до Манаус, 1 500 km должина од вливот на реката. Помали океански бродови од 3 000 тони до 9 000 тони со пречник од 5,5 метри можат да пловат до Иквитос, Перу, што е 3 600 km од морето. Помали речни чамци можат да пловат и до 780 km од сливот се до Понго де Мансериче.