Алексеј I Комнен

Алексеј I Комнен Ἀλέξιος Α' Κομνηνός
Византиски Цар
Слика на Алексеј I од книга сочувана во Ватиканската бибилотека
Византиски цар
Владеење	4 април 1081 – 15 август 1118
Крунисување	4 април 1081
Претходник	Никифор III Ботанијат
Наследник	Јован II Комнен
Сопруг	Ирина Дукина
Потомци
Ана Комнена Марија Комнена Јован II Комнен Андроник Комнен Евдокија Комнена Теодора Комнена Исак Комнен Мануел Комнен Зоја Комнена
Династија	Комнени
Татко	Јован Комнен
Мајка	Ана Даласена

Алексеј I Комнин (грчки: Ἀλέξιος Α' Κομνηνός, 1048 - 15 август 1118) бил византиски император од 1081 до 1118 година и основач на Династија на Комнените. Тој го преземал водството на царството во многу тешка ситуација. Империја во текот на неговото владеење се соочувала со постојани војни со Турците селџуци во Мала Азија и со Норманите во западниот дел на Балканот. Алексеј I успеал да го запре опаѓањето на византиската моќ и го започнал военото, финансиското, и територијалното обновување на империјата. Неговите апели до Западна Европа за помош против турските народи биле катализатор кое подоцна иницирало да се започне Крстоносни војни.

Живот

Алексеј бил син на Јован Комнeн и Ана Даласена, внукa на Исак I Комнен (император во периодот од 1057 до 1059). Tаткотo Алексеј го одбил престолот по абдикација на Исак кој, во периодот помеѓу 1059 и 1081 година, бил наследен од четири императори од други семејства. За време на владеењето на Роман IV Диоген (1067-1071), тој служел во армијата против Турците селџуци. Тој исто така бил ангажиран и од Михаил VII Дука (1071-1078) и Никифор III Ботанијат (1078-1081). Заедно со неговиот постар брат Исак бил ангажиран против бунтовниците во Мала Азија, Тракија и Епир.

Во текот на последните дваесет години од својот живот Алексеј изгубил голем дел од својата популарност. Тие години биле обележани со прогон на Богомилите. Исто така, покрај успехот на крстоносната војна, Алексеј морал да одбие голем број напади врз неговата територија од страна на Турците селџуци (во периодот од 1110 до 1117 година).

Алексеј долго време бил под силно влијание на неговата мајка Ана Даласена, која наместо својата сопруга (Ирина Дукина) ја крунисал како Аугуста. Даласена била ефикасен администратор на империјата за сето време долгите воени кампањи кои Алексеј I ги водел. Таа била постојано во судир со нејзината снаа и ја преземала целосната одговорноста за воспитувањето и образованието на нејзината внука Ана Комнена.

Византиско-Нормански војни

Византија во периодот кога Алексеј I дошол на тронот на (околу 1081 година)

Долгото владеење на Алексеј I од скоро триесет и седум години било исполнето со војни. На самиот почеток, тој морал да одговори на големиот напад на Норманите кој ги освоиле Драч и Крф, но и го опседнале градот Лариса во Тесалија. Алексеј I доживеал неколку порази, пред да биде во можност успешно да возврати. Тој својата позиција ја подобрил поткупувајќи го на германскиот цар Хенри IV со 360.000 златнци за да ги нападне на Норманите во Италија, со што тие биле присилени да се сконцентрираат на нивната одбрана дома (во 1083-1084). Опасноста од Норманите завршила со смртта Robert Guiscard во 1085.

Византиско-Селџучки војни

Во времето кога Алексеј I се искачил на престолот, на Турците селџуци ја имале преземено контролата врз поголемиот дел од Мала Азија. Алексеј бил ги контролирал крајбрежните региони, но со ова не бил во можност да го спречи проширувањето на Турците. Уште во 1090, Алексеј побарал помош од папата во борбата против Селџуците. Во 1095 неговите амбасадори се појавиле пред папата Урбан II за време на Советот на Пјаченца. Помош која тој ја барал од Западот, биле во платеници, а не огромните силите кои пристигнале. Откако папата ја проповедал Првата крстоносна војна на Советот во Клермон подоцна истата година, императорот забележал дека не е сосема подготвен за снабдување на овој број на луѓе. Како што крстоносците поминувале низ неговите територии, царот видел дека неговите балкански имоти се разграбуваат од рацете на своите сојузници. Алексеј се справил со првата неорганизирана група на крстоносци, предводени од страна на проповедник Пјер Отшелника, со нивно испраќање во Мала Азија, каде што тие биле масакрирани од страна на Турците во 1096 година.

Втората и многу поопасното група на Крстоносци постепено се приближувала кон Цариград. Оваа група била предводена од Годфрид Бујонски, Bohemund од Таранто, Рејмонд IV од Тулуз и други важни членови на западниот благородништвото. Алексеј ја искористил можноста за средба со водачите на крстоносеците. Тој од нив успеал да издејствува заклетва за почит и ветување дека освоените територии ќе и припаднат на Византија. При пренесувањето на секој контингент во Азија, Алексеј ветил дека ќе ги снабдува со единиците во замена за нивната лојалност. Крстоносната војна претставувала голем успех за Византија, затоа што Алексеј повторно контролирал голем број на важни градови и острови.

Опсада на Никеја од страна на крстоносците довела до тоа градот да му се предаде на царот во 1097 година. Византиска власт била возобновена и во Хиос, Родос, Смирна, Ефес, Сардис, како и во Филаделфија во 1097-1099.

Семејство

• Ана Комнена
• Марија Комнена
• Јован II Комнен
• Андроник Комнен
• Евдокија Комнена
• Теодора Комнена
• Исак Комнен
• Мануел Комнен
• Зоја Комнена

Извори

• Michael Angold, The Byzantine Empire, 1025–1204, Longman, 1997, 2nd ed., pp. 136–70. ISBN 0-582-29468-1
• Jonathan Harris, Byzantium and the Crusades, Hambledon, 2003, pp. 33–71. ISBN 1-85285-298-4
• Kazhdan, Alexander (Ed.) (1991). „Oxford Dictionary of Byzantium“. Oxford University Press. стр. 63. ISBN 978-0-19-504652-6. 
• Warren Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, Stanford Universwity Press, 1997, pp. 612–29. ISBN 0-8047-2630-2
• Norwich, John J. (1995). „Byzantium: The Decline and Fall“. Alfred A. Knopf, Inc.. ISBN 0-679-41650-1. 
• Anna Comnena, The Alexiad, translated E.R.A. Sewter, Penguin Classics, 1969
• Plate, William. (1867). „Alexios I Komnenos“. Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology 1: 129–130. Изд. William Smith. Boston: Little, Brown and Company.
• George Finlay, History of the Byzantine and Greek Empires from 1057 - 1453, Volume 2, William Blackwood & Sons, 1854