Абдул Хамид II

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Абдул Хамид II
Султан на Османлиската Империја
Калиф
Чувар на двете свети џамии
Амир ал-муминин
Sultan Abdul Hamid II of the Ottoman Empire.jpg
Абдул Хамид II во 1868
Reign 31 август 1876 – 27 април 1909
претходник Мурад V
наследник Мехмед V
Султан
Придружник Назикеда Кадин Ефенди
Сафиназ Нурефзун Ефенди
Бедрифелек Кадин Ефенди
Бијдар Кадин Ефенди
Дилпесенд Кадин Ефенди
Мезиде Местан Кадин Ефенди
Есмалинур Кадин Ефенди
Мушфика Кадин Ефенди
Сазкар Ханим Ефенди
Пејвесте Ханим Ефенди
Фатма Ханим Ефенди
Behice Hanım Efendi
Салиха Кадин Ефенди
Ерно име и години
Распаѓање на Отоманската Империја: 1792–1923
династија Отоманска династија
Татко Абдул Меџид I
Мајка Тиримуџан султан
Роден(а) 21 септември 1842 [1][2]
Отомански Константинопол, Отоманска империја
Починал(а) 10 февруари 1918
Потпис
Вероисповед ислам

Абдул Хамид II (арапски:عبد الحميد الثاني) бил триесет и четвртиот султан на Отоманската империја во периодот од 1876 до 1909 година.

Абдул Хамид II бил син на султанoт Абдул Меџит I. Како мал останал без мајка и за него се грижела Рахиме Пересто Валиде султан. Во 1867 година ја посетил Западна Европа заедно со својот чичко Абдул Азис и брат Мурат, идниот Мурат V. Тој станал султан на 31 август 1876 година, по детронирањето на Мурат V. Во време на неговото владеење во империјата стапил насила првиот Отомански устав, на 23 декември 1876 година.[3] Исто така бил создаден и првиот отомански парламент.

По неуспехот на Цариградската конференција империјата претрпела пораз по руско-турската војна од 1877-1878 г., по која империјатата засекогаш ја изгубила Бугарија со потпишувањето на Санстефанскиот мировен договор (3 март 1878 година). Во почетокот на 1878 година уставот бил суспендиран и парламентот распуштен. Бил воспоставен тирански режим во останатите делови на Отоманската империја (претежно Македонија).

Ерменско прашање[уреди]

Кон почетокот на 1890-тите, Ерменците започнале да бараат од османлиските власти спроведување на реформите кои биле предвидени според Берлинската конференција[4]. Според Берлинскиот договор (член 61) од јули 1878 година Високата порта била обврзана да воведе "без одложување поголеми подобрувања и реформи што се бараат од локалните услови во областите населени со Ерменци, и да обезбеди нивната безбедност од черкезите и Курдите". Неуспешните протести довеле масакар врз ерменското население, каде загинале околу 300.000 Ерменци[5]. Поради овој настан султанот бил наречен крвав султан.

На 21 јули 1905 година од страна на Ерменската револуционерна федерација во џамија Јилдиз бил извршен неуспешен атентат врз султанот, во кој напад загинале 26 луѓе. Како причина за атентатот бил т.н. Ерменски масакар[6] .

Германска подршка[уреди]

Во 1907 година била создадена Антанта односно воен сојуз на Обединетото Кралство, Франција и Русија а самиот османлиски султан верувал дека Османлиската Империја треба да се третира како рамноправен член доколку пристапи кон сојузот. Во поглед на султанот, Отоманската империја била европска империја а се разликувала само според религиозен карактер. И покрај тоа што империјата ја гледал како модерна со воведување на голем број реформи, европските сили на Османлиите гледале како нецивилизиран и егзотичен народ. Со текот на времето започнала агресијата од страна на Франција (окупацијата на Тунис во 1881 година) и Велика Британија (зазимањето на Египет), кое го предизвикало на султанот да се обрати кон Германија. Кајзерот Вилхелм II на два пати бил гостин на Абдул Хамид во Истанбул. Германските офицери биле вработени како набљудувачи во организацијата на османлиската војска. Германската влада донела официјални лица во земјата за реорганизација на финансискиот систем, а во 1899 година започнала да се гради железничката линија која требало да започнува од Берлин а да завршува до Багдад. Кајзерот исто така побарал помош од султанот во врска со кинеските муслимански војници во времето на Боксерското востание кога кинеските муслимани се бореле против германската армија заедно со останатите осум сојузници од Европа и Азија. Абдул Хамид се согласил со барањата на Кајзерот и го испратил Енвер Паша во Кина во 1901 година.

Втора уставна ера[уреди]

По Младотурската револуција од 1908 година уставот повторно бил воведен заедно со парламентот. Абдул Хамид II направил некои обиди за да организира контрареволуција, но бил детрониран на 27 април 1909 година и заточен во вилата Алатини во Солун. Во 1912 година, во време на Балканските војни бил вратен во Бејлербејскиот дворец во Истанбул. Починал на 10 февруари 1918 г.

Наводи[уреди]

  1. „Abdulhamid II“. Encyclopedia Britannica (15th) I: A-ak Bayes: 22. (2010). Chicago, IL: Encyclopedia Britannica Inc..
  2. Some sources state that his birth date was on the 22nd of September.
  3. Kinross, Patrick (1977) The Ottoman Centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire London: Perennial. ISBN 9780688080938. p. 576.
  4. „Curios Information about Armenia“. Armenica.org. http://www.armenica.org/cgi-bin/history/en/getHistory.cgi?5=1=254=Latest%20updates=Armenian%20Question=1=3=A. 
  5. Akçam, Taner (2006). A Shameful Act: The Armenian Genocide and the Question of Turkish Responsibility. New York: Metropolitan Books, p. 42. ISBN 0-8050-7932-7.
  6. The Armenian Massacres, 1894-1896: 1894-1896 : U.S. media testimony - Page 33 by Arman Kirakosian